УРИВАЊЕ НА ПСИХОЛОШКИТЕ „ ЖЕЛЕЗНИ “ БАРИЕРИ

//

Нормализирањето на односите помеѓу Македонија и Бугарија како две соседни држави и блиски народи во изминатите  27 години откако Република Македонија е независна држава, вцртана на политичката карта на светот е „Сизифова работа“. Секој оној кој се обидел да ги објасни потребите и нужноста од воспоставување на добри меѓудржавни релации на секое поле: културолошко, општествено, инфраструктурно, но најмногу економско, бидувал сатанизиран и ставен на општествениот „ ѕид на срамот“, честопати  етикетиран како „ предавник и бугарофил“.

Сензитивноста на историскиот напластен проблем , помеѓу двете земји е производ на повеќеслојни нерешени прашања: заедничкото историско минато ( во кое се испреплетуваат историски настани, личности и дејци), за кои и двете држави официјално полагаа право на нив, државната пропаганда со која се оцрнуваа и пежоративно се претставуваа нациите особено во „железниот комунистички“ период ( 1945-1989) година,особено од оваа страна на границата, создаде еден длабок историски антагонизам помеѓу двете нации и држави. За да го разбереме проблемот, на вистината треба да и погледнеме од двете страни, т.е да ги разбереме двете „ историски “ вистини. Националното милје на бугарската историографија од втората половина на деветнаесетиот век ( 1878 година), кога Бугарите  добиле  своја национална држава, до наши дни, Македонија и се што значи нејзино  историско, културолошко,јазично, географско, и од секој друг аспект,    се смета за „ бугарско наследство и бугарска своина“.

Историскиот сентимент, на загинатите стотици илјади бугарски војници за „ ослободувањето на Македонија“, македонските културни и револуционерни дејци, за кои во не толку мал број се изјаснувале за „ македонски Бугари“, православното наследство на Бугарската егзархија во „ бугарскиот Ерусалим “ ( Охрид), се само дел од националното верување на Бугарите во однос на „ македонското прашање“. Од другата страна на границата, по воспоставувањето на државен македонски ентитет во рамките на СФР Југославија после Втората светска војна, започнал процесот на „ македонизација “, односно силен турнус на создавање на една нова модерна политичка нација.

Изразениот антагонизам, проектиран во националниот  социјално-конструктивистички тип на Македонците кон се што е бугарско и Бугарија, создал пежоративни поимања за до тогаш најблиските соседи, кои останале во колективниот сентимент и до денешни дни: „ Татари, Цигани, за една червена“, кои се само метафора на свесното историско раздвојување на двата блиски народи. Оттука, после независноста на Република Македонија, тие антагонизми со одредени осцилации, беа во предвидената „ историска посока“: силни историски фрустрации кај Бугарите за „ македонското прашање“, и изразен сентимент на антагонизам и одбивање на Македонците кон Бугарите.

Договорот за добрососедство и пријателство кои го потпишаа премиерите на двете земји Бојко Борисов и Зоран Заев, е само прв чекор кон тешкото помирување и нормализирање на односите помеѓу двете држави. Културна соработка, научно-историска, инфраструктурно поврзување, бизнис соработка, образовно-училишни чести контакти, размена на ученици, студенти се само дел од работите кои треба да се интензивираат и со сериозни напори, искрена волја и желба да се работи на конечно уривање на психолошкиот железен бариерен ѕид помеѓу двете општества и двата народи.

Очигледно, не е воопшто едноставно и лесно ова на практика да се спроведе преку ноќ, но еманципаторските , европски и модерни сили од  двете страни на границата треба да бидат носечки столбови на изградбата на новата архитектура на бугарско-македонските односи. Ретроградните сили, оние кои 75 години ги изградија тие емоционално-психолошки ѕидови , управувани од  далечинскиот управувач на „ подземен Белград“ и овој пат, ќе работат со сите свои усилби процесот на нормализација да не успее. Визијата, мисијата за европеизирање и напуштање на балканскиот примитивизам, започната од двете државни раководства е во тек  и враќање назад, не смее да има. За наше, заедничко,европско општо добро.

Автор: Благојче Атанасоски, историчар, м-р по политички науки

Претходна статија

ПРЕТСЕДАТЕЛОТ НА ЕВРОПСКАТА ШАХОВСКА УНИЈА НА ПРИЕМ ВО АМС

Следна статија

СКОПЈАНЕЦ НОЌЕСКА ТЕШКО ПОВРЕДЕН ПРИ ПАД ОД МОПЕД

Најново од Истакнато

(Видео)Елисавета Белобрадова стана првата бугарска политичарка, која на 4 февруари му отдала почит на Гоце Делчев во неговиот роден град Кукуш

Елисавета Белобрадова од редовите на „Демократска Бугарија“ стана првата бугарска политичарка и пратеничка во бугарскиот парламент,