| | | |

(Видео) Бојко Василев пред БГНЕС: Бугарскиот патриот е Европеец, Бугарија мора да покаже лидерство на Балканот

Нема полоша криза од политичката, а кај нас нема друга криза. Духот на негирањето ги кочи бугарското општество и политика.

Мицкоски гледа кон Белград, но Бугарија не обрнува внимание. Мора да сфатиме дека Бугарија не е во позиција да чека и полека да размислува. Софија мора да покаже лидерство на Балканот. Ова во интервју за БГНЕС го изјави бугарскиот новинар Бојко Василев, водител и извршен продуцент на емисијата „Панорама“.

Со него разговараме за политиката во земјата, потребата од лидерство и тешките околности со кои се соочува Бугарија на Балканот.

БГНЕС: Како ја чувствувате актуелната политичка ситуација во нашата држава? Јас би употребил изразот безвременост, како вие ја доживувате?

Бојко Василев: Како политичка криза. Полоша криза од политичката нема, а во Бугарија нема друга криза. Прашањето овде не е дали ќе се формира влада или ќе има нови предвремени избори. Решението на политичката криза не лежи во ова. Нејзиниот крај сè уште не се гледа, но ќе дојде ден кога, Бугарија ќе биде управувана со моќта на лидерството и тоа на таков начин што ќе постигнува резултати.

БГНЕС: Лидерството сепак мора да доаѓа од општеството. Која е причината и последицата за неговото отсуство во последните месеци, ако не и години?

Бојко Василев: Според мене, бугарското општество е доста подложно на ваков вид на кризи. Уште во 1934 година во бугарскиот печат биле објавени неколку написи за духот на негацијата – во бугарската историја, во бугарскиот менталитет.

Еден од авторите на овие написи, професорот Петар Мутафчиев, напишал прекрасен есеј. Се однесува на народниот светец Иван Рилски и свештеникот Богомил. Накратко, тезата на Петар Мутафчиев (еден од нашите најголеми историчари, извонреден византолог) е следната: „Еве го народниот светец, кој, сепак, не го водел народот, туку бил во планината и таму ја доживува својата доблест. Додека поп Богомил е вечниот опозиционер. Тој вели не на сè. Тука е дилемата која секогаш создава проблем со политичката стабилност и со политичката криза.

Затоа што, што е политиката? Тоа е огледало на животот на општеството. А бугарското општество, барем според мене, има огромен проблем со три работи кои се меѓусебно поврзани – јавниот морал, песимизмот и верата. Вербата не само во Бога, туку и во себе, верба во државата, во сопствената способност да одиме напред, да се организираме.

Затоа бугарската политичка криза се појавува многу често во најтешките моменти. Баш кога не ни треба, баш кога не ја бараме, баш кога светот е толку измешан што бугарската политичка криза е најголемиот проблем. Тогаш се појавува таа. Тоа е една внатрешна, длабока причина за бугарското општество. Таа е поврзано и со нашата неспособност да формулираме сеопфатна идеја за бугарскиот патриотизам.

Што е бугарски патриотизам? Дали е тој во опозиција на европската идеја? Тоа е големото прашање. Затоа што понекогаш во бугарското општество испаѓа дека Европејците не се патриоти, а патриотите не се Европејци. Ако се вратиме 100 години наназад кај градителите на модерна Бугарија, ако видиме личности како професорот Иван Шишманов, како Симеон Радев, ќе разбереме дека тоа е апсолутно незамисливо.

Бугарскиот патриот е Европеец. Тој ги спојува двете работи во еден единствен концепт, а неговата идеја за општество, нација, држава е во исто време и негова идеја за Европа.

БГНЕС: Истакнавте што се случило по 1934 година. Ова е токму периодот по неуспехот на националното обединување, националните катастрофи, општиот колапс на националната идеја на Бугарите и Бугарија. Скоро 100 години подоцна, зарем немањето национална идеја не е наш главен проблем? Да, се зборува за еврозоната и Шенген како наши национални цели, но тие некако остануваат во втор план.

Бојко Василев: Се согласувам со вас. Формулирањето на национална идеја не е лесна работа. И не случајно овие обиди се многу за пофалба. Обиди да се формулира некаква национална идеја и цел. Но, видете што е проблемот. Геополитички не можеме да се договориме за фундаментално прашање. За прашањето за Русија и Западот.

Ова е најстарата бугарска поделба. Тој јаз е болен. Тука секогаш е конфликтна зона на различни тензии. Инаку, внатрешно, не можеме да се договориме околу прашањето што всушност значи јавниот морал. Можеме ли да работиме за да и служиме на нацијата апсолутно без да гледаме на некоја минлива или привремена добивка.

Ова создава проблем. Ова не е лесна задача. Ако ме прашувате мене, националната цел е формулирана од Стојан Михајловски во химната на Свети Кирил и Свети Методиј. Идејата „Оди кај моќното просветителство“ е првокласна бугарска национална идеја. Звучи одлично бидејќи просветлувањето не е само образование. Просветата е општество кое се познава себеси и светот околу него. Да се ​​биде просветлен не значи едноставно да се биде образован, да се знаат некои странски јазици, да се имаат некои компјутерски вештини. Не, да се биде просветлен значи да знаеш каде стоиш, да се познаваш себеси, да не се срамиш од себе. И, исто така, да го знаете вашето место во светот, во Европа, на континентот и воопшто.


БГНЕС: Кажавте еден прекрасен збор – „просветлување“. Сепак, дали бугарската надворешна политика е просветлена за тоа што се случува на Балканот? Често зборуваме за војната во Украина, за опасноста од исток, но некако забораваме дека има опасности од Запад. На Косово имаше неколку инциденти предизвикани од тензиите меѓу Белград и Приштина. Во Северна Македонија – отворено пропутински и просрпски министри, каков што е Иван Стоилковиќ, ќе бидат одговорни за меѓузаедничките односи, т.е. директна врска со Бугарите во Македонија. Дали нашите политичари, кога остануваат во ситните конфликти меѓу себе, без разлика на политичката конјуктура, ги разбираат опасностите со кои Бугарија во одреден момент можеби ќе треба сама да се справи?

Бојко Василев: Да ги поделиме работите. Многу лоши зборови се кажани за бугарската надворешна политика и бугарската дипломатија, но сведок сум дека едни од нашите најдобри професионалци работат на овие места, во земјите од Западен Балкан. И овие луѓе треба многу повеќе да се слушаат. Не сакам да споменувам имиња, но зборувам за амбасадори, дипломати.

Што се однесува до општеството и политиката, мислам дека навистина не обрнуваме внимание на она што се случува околу нас. Главната работа е, се разбира, војната во Украина. Големото ќе го одреди и малото, имено, ќе го одреди тоа што ќе се случува на Балканот.

И овде гледаме различни стратегии како да се делува за време на големата криза. На пример, ја гледаме стратегијата „Вучиќ“. Тоа значи да стоите многу внимателно на границата, да тестирате сега лево, сега десно, да ги следите работите на различни фронтови и да успеете да извлечете дивиденди од Запад, од Исток, од Русија и од Кина. Ова е стратегијата на Вучиќ.

Од друга страна, ја гледаме и стратегијата на Мицкоски. Според мене, Мицкоски е толку фиксиран на Вучиќ и неговите постапки што го води целото негово политичко однесување. Вклучувајќи ги и зборовите што денеска ги изговори против Бугарија. Тие се резултат на тоа што Мицкоски заедно со главната владејачка партија во Република Македонија (ВМРО-ДПМНЕ) многу внимателно гледа што прави Вучиќ и чека удобен момент.

Мислам, ова чекање е драматично, може да биде опасно. Замислете дека работите на фронтот во Украина одат лошо. Замислете дека светскиот хаос предизвикан од различните избори во западните земји ја потресе целата сцена. Постои реална можност за нов конфликт на Балканот во оваа ситуација. И во овој конфликт може да страдаат не само бугарските национални интереси, туку и вистинските луѓе во реалните земји.

Затоа, мора многу внимателно да следиме што се случува на запад од нас и да сфатиме дека Бугарија не е во позиција да чека. Бугарија не е во позиција да размислува бавно. Ние сме членка на Европската Унија и НАТО, за разлика од земјите од Западен Балкан. Она што треба да го покажеме е конзистентна политика, која, сепак, не е само идеја на неколку храбри дипломати расфрлани во различните земји. Не, тоа мора да биде конзистентна надворешна политика која е договорена со целото општество и со целата политичка класа која треба да внимава што точно се случува на запад од нас.

Зад завесата на чекањето, провокациите кон Бугарија следат една по друга. Се сеќавате на апсењето на оној човек за шпионажа во Србија, ги слушате изјавите на српскиот претседател Александар Вучиќ.

Патем, Бугарија постојано ја спомнува по повод и без повод. На пример, Србија станала со 10 луѓе повеќе од Бугарија: „Знаете ли дека ја престигнавме Бугарија?“. Има таква концентрација на Бугарија. Секој ден. И тука прашањето е многу, многу важно и многу големо. Но, тоа ги тестира нервите пред сè на западното општество. Се согласувам со анализите кои покажуваат дека Западот во моментов има поголем проблем – Украина. Има уште еден проблем во Палестина, но Украина е во Европа. И тој (Западот) има тенденција да затвора едно око пред некои провокации, за некои акции, за други непремерени изјави. Ова им овозможува на голем број националистички политичари да ги тестираат границите. Па, затоа бугарската политичка криза е многу лоша позадина за ова внимание кон Западен Балкан, што треба да го покажеме во моментов.

БГНЕС: Да го резимираме вашиот став во неколку зборови, како треба да изгледа бугарската политика? Не за две, три или една година напред, туку долгорочно. На кои работи треба да внимава бугарското општество за да се избегне оваа валкана реторика од страна на некои земји од Западен Балкан и да се заштити бугарскиот национален интерес и европскиот интерес?

Бојко Василев: Бугарската надворешна политика има една линија од 1990, 1991 година, која постојано ја следи. Поентата е дека тоа треба категорично да се формулира – да се поддржи мирот на Балканот и да се даде силен отпор на секој реваншизам. Во однос на РС Македонија и во однос на Србија, нашата цел не е ниту националистичка ниту реваншистичка. Нашата цел не е да ги направиме овие луѓе Бугари, туку да ги направиме Европејци. Затоа, нашата слаба точка е како ги објаснуваме нашите постапки. Во суштина, ние сме многу лоши објаснувачи.

За прашањето за Северна Македонија, таму имаме општество кое нема внатрешен дијалог, а за прашања од историјата, не сака да слуша други гледишта. Таму имаме замрзнато општество. Она со што Бугарија може да помогне е да воведе европски, но вистински европски критериуми. Она низ што сме поминале ние самите. Да се ​​видат различните гледишта, да се постават прашањата, вклучително и историјата, со вистински плурализам – тоа е она што треба да го покажеме таму, во Северна Македонија.

Ние сме земја членка на Европската Унија и НАТО. Треба да имаме малку повеќе самодоверба, бидејќи, како што кажав, за нас во моментов не е актуелна ниту една друга криза, само политичката. Ние не веруваме во сопствените економски достигнувања и авторитет затоа што воопшто не веруваме.

Затоа, нашата надворешна политика мора цврсто да го брани бугарскиот национален интерес, поточно европската идеја на Балканот. И што е најважно – да научиме добро да го објаснуваме.

Слични Објави