Некои живописни белешки за Симеон Евтимов

Христо Михајлов

Симеон Евтимов е роден на 11 август 1897 година во селото Емборе, Кајљарско, денес во Грција. Потекнува од многу сиромашно бугарско семејство. Останал сирак уште во најрана детска возраст, откако неговиот татко починал како ѓубретар на островот Крит, и израснал под грижата на својата мајка – необразована, но ученолјубива и благородна селска жена, која пожртвувала сè за своето дете.

Основното образование го стекнал во бугарското егзархиско училиште во родното село. Како омилен ученик меѓу наставниците во прогимназијата, поради своите ретки дарби, со помош на емборската бугарска општина бил испратен како стипендист во Солунската трговска гимназија. Токму таму го затекнува Меѓусојузничката војна, кога, иако многу млад – едвај петнаесетгодишен – се пријавува како доброволец во тогашната Бугарска војска. Како таков, Симеон Евтимов е бугарски војник и низ целата Прва светска војна храбро и чесно ја извршува својата татковинска должност на фронтот.

Кон крајот на војната, сè уште како војник, лишен од каква било поддршка, во услови на тешка беда и со неуморен труд, тој успева да го заврши своето средно образование во Свиштов, при што истовремено ја започнува и својата новинарска дејност со редовна соработка во весникот „Напред“, издаван од Стојан Михајловски, како и во други бугарски и странски весници. Со своето моќно новинарско перо и исклучителна логичка мисла, тој станува истакнат заштитник на бугарското население во Македонија во најтешките години за него.

Кон крајот на 1920 година Симеон Евтимов станува книговодител во познатата тутунска фирма „Никотеја“ во Пловдив. Таму неговите извонредни способности бргу се забележуваат и по само две-три години тој е унапреден во административен директор на тутунската фирма „Фумаро“ во Дупница (Бугарија).

По директна покана од раководството на македонската емиграција да го основа македонскиот орган во странство „La Macédoine“ во Женева, тој без двоумење, во пролетта 1927 година, ја напушта својата блескава кариера и значајните материјални придобивки и се посветува на таа тешка и одговорна задача. Со истата посветеност ја прифаќа и поканата да стане директор на ванчомихајловистичкиот весник „Македонија“, чие раководство го презема во бурната 1932 година. На таа позиција го достигнуваат куршумите на братското предавство.

Симеон Евтимов бил високо ценет од своите колеги во Бугарија и уживал општо почитување во бугарските новинарски кругови. Со своите исклучителни способности, висока култура, морал и пламен бугарски патриотизам – квалитети што воедно станале причина и за неговиот трагичен крај – тој достојно ја претставувал бугарската журналистика во странство. Со својот ангажман предизвикувал силни реакции кај српските и грчките претставници на печатот, кои не се осмелувале да се појавуваат во швајцарските весници.

Во Софија, уште со првиот број на весникот „Македонија“ под негово уредништво, Симеон Евтимов го привлекол вниманието на пошироката јавност. Големиот успех на весникот под негово раководство само ја потврдил неговата новинарска големина. Уште млад, тој се издигнал до височини на новинар од европски формат, а загубата за бугарската журналистика била огромна.

На 28 декември 1932 година, во строгиот центар на Софија, платени српски агенти од групата на т.н. протогеровисти, меѓу кои Крстан Поптодоров и охриѓанецот Перо Шанданов, извршуваат атентат врз Симеон Евтимов. Три дена подоцна, смртно ранет, тој починува.

На поклонението во Софија присуствуваат илјадници луѓе од цела Бугарија. Се одржуваат стотици траурни собири и пристигнуваат телеграми од целиот свет. Пренесувањето на неговите посмртни останки до гробот на Тодор Александров во Пирин Планина е проследено со масовни траурни манифестации – над 30.000 луѓе во Софија, 10.000 во Дупница и над 15.000 во Горна Џумаја. Кај мостот во селото Бараково, кметовите на сите села и градови од слободна Македонија го пречекуваат ковчегот со песната „Изгреј, зора на слободата“ и со трократно „ура“.

На 6 јануари 1933 година, дваесет свештеници од цела Пиринска Македонија одржуваат заупокојна молитва, на која клечејќи присуствуваат повеќе од 5.000 луѓе. Над гробот на Симеон Евтимов биле положени повеќе од 300 венци.