Во срцето на авторскиот театар

Настрана од прашањата како „Што сакаше да каже авторот“ и „Што сакаше ликот да каже? автори, колку формулации на даден концепт, состојба или форма можеме да најдеме, ние како гледачи имаме можност да ја почувствуваме слободата на сцената и да го вкусиме нашето сакано и неопходно заедништво. Бидејќи авторскиот театар, спомнат во етерот на програмата „Христо Ботев“ на БНР, целосно одговара на идејата за „Што се случува“ кога група луѓе, се разбира – секогаш може да биде само еден човек, соберете се и одберете да се изразат. Заедно од почеток до крај.

Овие луѓе работат со тенок и кревок материјал, за нив е важен елементот тимска работа пред текстот, кој нема врска со драматургија. Да, постои концептуалист кој го обединува сето ова, но поентата е дека сојузот се раѓа на сцената во моментот на раѓањето на самата идеја.

Актерката и драматург Здрава Каменова го опиша: „Кога чевелот ќе ти се стегне на повеќе од едно место, кога не ти е доволно да бидеш само изведувач, туку и творец, кога имаш теми кои те возбудуваат – неминовно завршуваат со создавање на авторски театар“. За неа театарот е можен само во оваа форма – авторска.

Ова мислење го делат Цвета Балијска, организаторка на Фестивалот на авторски театар – ФАТ, чие петто издание ќе се одржи на 23 и 24 ноември во „Топлоцентрала“, и дел од учесниците на панел дискусијата што ќе се одржи во нејзината рамка – режисерката Елица Јовчева и учителот по глума и уличен кловн Ивомир Игнатов-Кени од театарот „Хенд“ во Пловдив. Во тематската емисија „Што се случува“ се рефлектираа каква е улогата на авторот во театарот, која е неговата внатрешна вистина и зошто авторскиот театар е всушност простор за средба на уметниците, но и многу повеќе од тоа.

Тројцата се обединија околу идејата секој од учесниците во авторскиот театар да се отелотвори себеси во претставата, која е целосно традиционална по својот конечен резултат, која се разликува само по чекорите на изградбата.

Театарот на авторот не е импровизациски, ниту експериментален, не мора ни да биде независен, тоа е она што луѓето, обединети околу една заедничка идеја – најчесто лична тема, која може да биде социјално и општествено значајна, колку што е целосно поврзана со човечката природа и психологијата на нештата, изберете да направите на сцената. Изразните средства со кои се поставува текстот доаѓаат подоцна. Одлуките се носат заедно, а режисерот или концептуалистот е секогаш тука, на секој чекор од патот, да го насочи процесот на соработка. На крајот, секој од изведувачите што ја создал авторската претстава останува со чувството на личен придонес, а публиката гледа нешто што ја засега уште подиректно.

Театарот на авторот се разликува и од драматуршкиот театар по тоа што секоја наредна изведба на конкретната претстава може да се разликува од претходната.

Целата програма на овогодинешното петто издание на Фестивалот на авторски театар – ФАТ, која дава можност за слепите лица и нивните придружници да уживаат во претставите во програмата, со бесплатен влез, можете да ја најдете на социјалните мрежи.

Фото: БНР