Никушор Дан: Европа мора јасно да ѝ стави до знаење на Русија дека е подготвена

Романскиот претседател Никушор Дан во интервју за „Франс 24“ изјави дека Европа не треба да се плаши од директна конфронтација со Русија и дека европските позиции мора да бидат јасни. „Не сакаме војна на европско тло, но мора да ѝ кажеме на Русија дека сме подготвени. Ако сакате да нападнете, ние сме подготвени“, рече Дан.

Тој беше избран за претседател во мај со 53,6% од гласовите, победувајќи го крајнодесниот и евроскептичен кандидат Џорџе Симион, со проевропска и антикорупциска програма. Претходните претседателски избори во ноември 2024 година беа поништени од Уставниот суд поради неправилна употреба на TikTok во кампањата и руско влијание, што, според Дан, ја оправдува одлуката на судот.

„Имаше руско влијание и правилата за финансирање на кампањите не беа почитувани. Руската дезинформациска кампања започна пред десет години, а романските власти долго време ја потценуваа“, изјави тој. Борбата против корупцијата е еден од неговите главни приоритети: „Корупцијата постои на сите нивоа. Има волја за борба, но ќе биде потребно време“.

Романија, со 19 милиони жители, забележа раст од 134% на куповната моќ во последните 20 години, најголем во Европа, но се соочува со буџетски дефицит од 9%. Владата воведе строги мерки за штедење, кои ќе продолжат и следната година, со цел дефицитот да се намали на 6–6,5%. „Мерките се тешки, но неопходни за да ја вратиме довербата на инвеститорите“, нагласи Дан.

Тој предупреди на растот на антиевропските и проруските сили, особено партијата AUR, која со сојузници освојува меѓу 35 и 40% од гласовите. Според него, нивните гласачи не се нужно антиевропски, туку се чувствуваат изоставени од традиционалните партии.

Романија, која има 650 километри граница со Украина, значително ги зголеми воените трошоци – од 2,2% од БДП во 2024 на очекувани 2,5% во 2025 година. ЕУ ѝ одобри 16,7 милијарди евра преку програмата SAFE за одбранбени инвестиции. Дан истакна дека, иако има долгорочни договори со американски компании, Романија ќе ја стимулира европската одбранбена индустрија и ќе користи европски средства за купување европско оружје.

Романскиот претседател изрази силна поддршка за Украина: „Она што се случува е ужасно. Мора да продолжиме да ѝ помагаме и да покажеме долгорочна, безусловна финансиска поддршка“.

Во однос на САД, Дан оцени дека изјавите за „упадок на Европа“ не се изненадување и дека и покрај разликите, Европа и САД се меѓусебно зависни и споделуваат слични вредности.

Коментирајќи ја заострената миграциска политика на ЕУ, Дан изјави дека Унијата мора да најде рамнотежа меѓу заштитата на човековите права и капацитетот на земјите-членки да прифатат мигранти, додавајќи дека Романија е подготвена да учествува во таа дебата.