Украина одбележува 40 години од катастрофата во Чернобил

Украина одбележува 40 години од експлозијата во Чернобилската нуклеарна централа, најтешката цивилна нуклеарна катастрофа во историјата, додека војната со Русија повторно ја става локацијата под закана, јавува БГНЕС.

Експлозијата се случила на 26 април 1986 година во 01:23 часот, кога грешка при безбедносен тест го уништи четвртиот реактор. Радиоактивен облак се прошири над Украина, Белорусија, Русија и Европа, а нуклеарното гориво горело повеќе од 10 дена. Меѓународната агенција за атомска енергија ги посочила дефектите во дизајнот и прекршувањата на процедурите како главни причини.

Првиот сигнал за зголемена радијација дошол од Шведска на 28 април. Советскиот лидер Михаил Горбачов ја признал несреќата дури на 14 мај. Според извештај на ОН од 2005 година, имало околу 4.000 потврдени и очекувани смртни случаи, додека „Гринпис“ ги проценува бројките до 100.000. Околу 600.000 луѓе биле изложени на високи нивоа на радијација.

Руските сили ја окупираа централата во 2022 година, при што војници престојуваа и копаа ровови во силно контаминирани области, вклучително и во Црвената шума. Тие се повлекоа по околу еден месец.

Заштитната обвивка над реакторот, поставена во 2016-2017 година, беше оштетена од руски дрон во февруари 2025 година. „Гринпис“ предупреди дека објектот „не функционира според првичната замисла и постои ризик од радиоактивни испуштања“. Поправката се очекува да трае три до четири години, а директорот предупреди дека нов напад може да доведе до уривање.

Околу централата и натаму постои 30-километарска забранета зона. Иако природата делумно се обновила, радијацијата останува опасна во одредени делови, а војната ја нагласи ранливоста на регионот.