Кос до Скопје: Ако не ги исполнуваш обврските, заостануваш на патот кон ЕУ

Ниту една земја кандидатка никогаш не добила гаранција дека нема да се појави друг спор во текот на процесот на пристапување кон ЕУ. Ова го изјави еврокомесарката за проширување на ЕУ, Марта Кос, во интервју за МИА, пренесува БГНЕС.

Кос рече дека напредок кон ЕУ остваруваат оние што ги исполнуваат веќе преземените обврски.

„Северна Македонија покажа дека може да постигне резултати кога има политичка волја. Тоа јасно го гледаме во нејзиниот силен настап во рамките на Реформската програма. Ќе дојдам во Скопје за да ја охрабрам владата да го направи истото и во преговорите за пристапување. Сега имаме единствена можност за постигнување проширување. Тоа доаѓа со јасни избори. Оние што ги исполнуваат своите обврски, напредуваат. Тоа најјасно го гледаме кај Црна Гора и Албанија. Оние што не ги исполнуваат своите обврски, заостануваат. Во моменти на забрзување, стагнацијата значи де факто назадување“, истакна еврокомесарката.

Според неа, напредокот во преговорите за пристапување бара клучен елемент: доверба меѓу земјите кандидатки и земјите членки.

„Според моето искуство, таквата доверба се гради пред сè врз два елемента: исполнување на обврските и односот на земјите кандидатки кон ЕУ и нејзините земји членки. Тоа започнува со добрососедските односи. Кога меѓусебната доверба расте, процесот на пристапување станува посигурен. Убедена сум дека тоа би било така и за Северна Македонија“, изјави Кос.

Таа посочи дека досега немало случај на давање гаранции на земја кандидатка дека нема да се појави друг спор во текот на процесот на пристапување, сè додека последната од 27-те земји членки не го ратификува договорот за пристапување.

„Вистината е дека ниту една земја кандидатка никогаш не добила гаранција дека нема да се појави друг спор во текот на процесот на пристапување, сè додека последната земја членка не го ратификува договорот за пристапување. Така функционира проширувањето на ЕУ. Важно е да се прифати оваа реалност“, нагласи еврокомесарката.

Коментирајќи го неофицијалниот документ меѓу Германија и Франција, кој поттикнува постепена интеграција на Западен Балкан во ЕУ пред полноправното членство, таа вели дека процесот на пристапување трае, но дека во денешниот свет Европската Унија не може да си дозволи да чека премногу долго. Кос изјави дека е задоволна што гледа како европските лидери ја водат оваа дебата, со цел да најдат начини, како што вели таа, „да ја доближат ЕУ до идните граѓани многу порано“. „По летото, Комисијата има намера да предложи нови начини земјите членки да ги доближат земјите кандидатки до ЕУ пред пристапувањето. Но има еден важен момент. Тоа ќе бара напредок во преговорите за пристапување. Тоа останува приоритет. Без таков напредок, понатамошната постепена интеграција ќе биде ограничена“, додаде таа.

БГНЕС потсетува дека во 2022 година Северна Македонија го прифати т.н. „француски предлог“, одобрен од сите земји членки на ЕУ. Односно, не станува збор за билатерално прашање или блокада. Според Преговарачката рамка, за да започнат преговорите меѓу Скопје и ЕУ, Бугарите треба да бидат вклучени во македонскиот Устав. Северна Македонија исто така треба да го почитува Договорот за пријателство, добрососедство и соработка со Бугарија од 2017 година, како и двата протокола кон него.

Протоколот од вториот состанок на Заедничката меѓувладина конференција, потпишан од министрите Теодора Генчовска и Бујар Османи пред три години, предвидува дека Скопје се согласува следната меѓувладина конференција со ЕУ да се одржи откако ќе ги вклучи Бугарите меѓу државотворните народи во Преамбулата и во два члена од својот Устав.

Во истиот протокол Владата на Република Северна Македонија ја потврдува својата заложба дека ништо во нејзиниот Устав не може и не треба да се толкува како основа за мешање во внатрешните работи на Бугарија со цел заштита на статусот и правата на лица кои не се граѓани на Северна Македонија. Оваа клаузула де факто и де јуре значи дека Скопје нема да бара признавање на „македонско малцинство“ во Бугарија.

Протоколот предвидува и спротивставување на говорот на омраза против Бугарите и Бугарија, рехабилитација на жртвите на комунистичкиот режим во Македонија и отворање на архивите на југословенските служби.

При својата последна посета на Скопје, претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, повеќепати изјави, во присуство на Мицкоски, дека Северна Македонија е должна да ја исполни веќе преземената обврска за уставни измени.