Буџет 2026: Проекција на раст и фискални предизвици

Буџетот за 2026 година предвидува вкупни приходи од 6 милијарди евра и расходи од 6,7 милијарди евра, што значи дека ќе има дефицит од околу 638 милиони евра, или 3,5% од БДП. Овој дефицит ќе се покрие со ново задолжување, вклучувајќи еврообврзници и кредити од меѓународни и домашни извори. Владата ја темели проекцијата на раст на економијата од 3,8% и инфлација од 2,5%, со цел да го постигне ова финансиско рамнотежје.

Социјални расходи и приоритети

Буџетот се фокусира на социјалните потреби на граѓаните, со значително зголемување на средствата за пензии и плати во јавниот сектор:

• За пензии се предвидени 1,9 милијарди евра, што претставува раст од 9,7% во однос на минатата година.
• За плати во јавниот сектор се планирани 855,3 милиони евра, што е зголемување од 7%.
• Вкупните социјални трансфери достигнуваат 206,3 милијарди денари, со што се поддржуваат различни социјални програми и бенефиции.

Ова зголемување ќе има краткорочен ефект на потрошувачката и животниот стандард на граѓаните, но истовремено ќе доведе до дополнителен притисок врз јавниот долг, кој ќе се зголеми поради новото задолжување.

Капитални инвестиции и инфраструктура

Во однос на капиталните инвестиции, за 2026 година предвидени се 40,5 милијарди денари (околу 650 милиони евра). Главни приоритети ќе бидат инфраструктурните проекти, вклучувајќи патната и железничката инфраструктура, здравството и образованието. Овие проекти треба да допринесат за долгорочен раст и развој на земјата.

Меѓутоа, постои ризик дека овие капитални инвестиции може да се одложат или намалат ако приходите не се остварат според планот, како што се случувало и во минатото.

Пазар на труд

На пазарот на труд се очекува умерен оптимизам. Владата предвидува:

• Зголемување на бројот на вработени за 1,6%.
• Невработеноста да се намали на 10,1%.
• Просечната нето-плата да порасне за 6,5%.

Ако инфлацијата навистина се стабилизира на 2,5%, дел од овој раст на платите може да се преточи во реална заработка. Сепак, тоа ќе зависи од продуктивноста на економијата и брзината на приватните инвестиции.

Распределба на средствата по ресори

Проекцијата на буџетот покажува каде Владата ќе се фокусира во 2026 година:

• За економија и труд, предвидено е зголемување на средствата од околу 70 на 89,4 милиони евра.
• За енергетика, средствата ќе се зголемат значително, од 13,1 на 41,7 милиони евра.

Ова е сигнал дека Владата ќе стави акцент на реформите во енергетскиот сектор, како и на мерките за подобрување на пазарот на труд и енергетска транзиција. Сепак, и за овие проекти ќе мора да се спроведува стриктна дисциплина во трошењето на средствата.

Фискални ризици и предизвици

Севкупно, буџетот за 2026 година претставува баланс помеѓу краткорочните амбиции за зголемување на стандардот на живеење и долгосрочните фискални ограничувања. Зголемените расходи за пензии и плати ќе имаат непосреден ефект на потрошувачката, но задолжувањето и новите долгови ќе создадат предизвици за фискалната стабилност во иднина.

Клучното прашање ќе биде дали планираните реформи и инвестиции ќе успеат да генерираат доволно раст за да го оправдаат дополнителниот долг и да обезбедат одржливост на јавните финансии.