Делата „Остајница“ на бугарската писателка Рене Карабаш и „Бекос“ на Енес Халиловиќ беа претставени во Чешкиот клуб во Белград

Во саботното попладне на 18 април, во салата на Чешкиот клуб во Белград, пред полна сала, амбасадорот на Бугарија во Србија Ангел Ангелов, заедно со својата сопруга Билјана Ангелова, присуствуваа на претставувањето на книгите „Остајница“ од Рене Карабаш (Бугарија) и „Бекос“ од Енес Халиловиќ (Србија).

Авторите истакнаа интересни допирни точки меѓу своите дела. Главната хероина во „Остайница“ – Бекија – носи име кое звучи блиску до насловот „Бекос“. Според Херодот, тоа е зборот изговорен од две деца, изолирани од раѓање во обид да се открие најдревниот јазик во светот, и значи „леб“ на фригиски. Токму лебот е во центарот на клучниот ритуал во „Остайница“, кога Бекија ја дава својата заклетва за девственост по Канунот и започнува да живее како маж. И во двете книги се преплетуваат машкото и женското начело, како и длабоките трансформации до кои тие водат во човечката судбина.

Рене Карабаш – поетеса, писателка, актерка и авторка на сценариа – се утврдува низ годините како еден од најпрепознатливите современи гласови во бугарската литература. Нејзиниот роман „Остајница“ веќе е преведен на 15 јазици и привлекува меѓународно внимание, вклучително и со номинација за престижната награда Букер во 2026 година. Од своја страна, Енес Халиловиќ е српски писател и поет со утврдено име на балканската книжевна сцена, добитник на бројни награди, чија творба често ги истражува идентитетот, јазикот и културната меморија.

„Нова книга. Нов глас“, сподели Рене Карабаш и додаде: „Автентичниот глас доаѓа од срцето.“ Токму така е напишана и „Остајница“ – како тек на мислата што се излева слободно, без да се покорува на традиционалните ограничувања на јазикот – без големи букви, наводници или строго одвоена директна реч. За време на средбата авторката отворено раскажа за лични доживувања и семејни приказни вткаени во заплетот на романот. „Една приказна за преживувањето, во која секој може да открие нешто за себе. Да се засака себеси.“

„Ова е книга како никоја друга“ – имаше можност да го сподели своето мислење г-ѓа Ангелова. „Книга што те потресува – не само поради различниот начин на кој е напишана. Книга што ја прочитав со утринското кафе, не затоа што е под 200 страници, туку затоа што не сакаш да ја оставиш. Затоа што сакаш да го разбереш зборот по следната запирка и оној по него и секој следен збор и секоја следна мисла и секоја следна страница и секое следно поглавје.“ Сопругата на амбасадорот Ангелов сподели и цитат кој силно ја потресол: „Домот е таму каде што ти ги отсекуваат крилјата“. Таа им посака пријатно читање на сите присутни и неисцрпна инспирација на авторите.

Настанот беше дел од саемот на книги одржан под наслов „Knjiga na (s)ceni“, што собра љубители на пишаниот збор и создаде инспиративна атмосфера за средби со книги и автори.

Фото: Емил Чонкиќ БТА Белград и лична архива