ДОСТОЕВСКИ КАКО СУДБИНА…
Речиси да нема образован човек, дали на Истокот или на Западот од нашава планета, што барем еднаш во животот да не се сретнал со „феноменот Достоевски“ и да не прочитал барем една негова книга. Како ја разбрал и што прифатил од неа, би требало да биде темата на овие мои размисли.
Во времето на мојата младост, некаде во шеесеттите и седумдесеттите години од минатиот век, Достоевски беше високо ценет како писател, мислител и како задолжителен дел од образованието на секој интелектуалец. Во тогашните скопски кругови имаше вешти познавачи на делото на Достоевски, а во сите кафеански дискусии тој беше редовната тема. Предничеше пред сите проф. д-р- Миодраг Мицев, а во стапка го следеа новинарите и публицисти Бранко Варошлија, Киро Чауле, Бранко Заревски и цела плејада интелектуалци. Но новото време донесе и нови сознанија, нов поглед, како на неговото творештво така и на неговата личност и општествено влијание.
Во уметноста важат субјективните, а не објективните критериуми, тука никогаш не се два и два четири. Има луѓе што го прифаќаат трагичниот свет на соњимармеладови, мишкиновци, ростаневци, девушкиновци и наоѓаат сладост во нивните страдања, чиста склоност кон мазохизам. Некои пак други мислат дека невропсихијатриското однесување, со изобилство девијантни постапки, не треба да е единствениот лик на едно значајно писателско творештво. Секако, има поклоници на садомазохизам, како на пример Лиза Хохлакова од „Браќа Карамазови“, која хистерично повторува: „Сакам некој да ме измачува, да се ожени со мене, потоа да ме измачува, да ме мами, да ме остави и да си замине.
Целата колумна прочитајте ја овде.
Извор: Нова Македонија
