Куќата на баронот, во која секој што стапнал во Софија си замислува да живее
Куќата до Народниот театар „Иван Вазов“ на улица „Ѓакон Игнатиј“ бр. 7, во која денес се наоѓа банкарска филијала, а нејзините тераси често се користат за свадбени фотографии, некогаш била највисоката зграда во Софија, пишува БГНЕС.
Оваа импресивна градба е позната како куќата на единствениот бугарски барон – Христо Гендович. Во своето време таа била нарекувана и првиот „облакодер на главниот град“, симбол на културното и архитектонското наследство што ја обликувало Софија како вистинска европска престолнина во периодот од Ослободувањето до 1944 година.
Во истото време се издигнуваат и други репрезентативни објекти – Народниот театар, Воениот клуб, Универзитетот – кои му го даваат европскиот лик на градот.
Христо Гендович е роден во 1847 година во Сливен. Се издигнал како успешен бизнисмен и голем градител. Пред изградбата на репрезентативната куќа до Народниот театар, тој со своето семејство живеел во трикатна зграда на истиот плац, каде денес се наоѓа Сојузот на композиторите на Бугарија. Парцелата ја купил уште во 1890 година, кога веќе бил влијателен општествен и политички дејец – либерал, пратеник и успешен претприемач, кој стекнал капитал и преку воени набавки за источнорумелиската милиција и жандармерија.
Околу Балканските војни Гендович му доверил на архитектот Никола Лазаров изградба на величествена куќа во самиот центар на Софија. Објектот имал висок партер, мезонет, три ката со еркери и уште еден кат со елегантен балкон. На аголот бил издигнат купол, а фасадата украсена со фронтони и скулптура на насмеана Медуза.
Иако проектот бил дело на Лазаров, тој го водел градилиштето само до првиот кат. Понатаму работата ја презел архитектот Наум Торбов. Во 1915 година самиот Лазаров во весникот „Волjа“ со иронија раскажува дека бил тргнат од проектот, бидејќи Гендович барал „поизразени уметнички вкусови“, кои, според него, Торбов успеал да ги задоволи.
Историчарите бележат различни верзии за тоа како Гендович ја добил титулата барон. Според едни извори, таа му била доделена од рускиот император Александар II, а според други – од кнезот Александар Дондуков, раководител на Времената руска управа во Бугарија. Најверојатно, титулата е поврзана со неговото учество и заслуги во Руско-турската војна од 1877–1878 година.
