Оаза или тренинг камп? Русија користела српски туристички комплекс за обука на Молдавци да предизвикуваат нереди
На околу 500 километри од Софија, покрај реката Дрина, се наоѓа туристичкиот комплекс „Сончевата река“, промовиран како „уникатен оазис за одмор, релаксација, спорт и рекреација“. Но, според истрагата на Радио Слободна Европа/Радио Слобода (RFE/RL), комплексот бил користен за обука на молдавски државјани како да организираат и предизвикуваат нереди.
Според молдавските власти, обуките биле одржани пред парламентарните избори во земјата, во периодот од 16 јули до 12 септември годинава. Во нив учествувале повеќе од 150 молдавски и романски граѓани. Шест дена пред изборите, одржани на 28 септември, молдавската полиција уапсила околу 70 лица, за кои се тврди дека биле обучувани токму во српскиот комплекс со површина од осум хектари.
Новинарски тим на RFE/RL кој го посетил местото затекнал идилична слика – магариња и сламени колиби покрај реката – но не добил дозвола да влезе во објектот. Локалните жители велат дека не знаеле за наводните обуки, но продавачки во селскиот маркет изјавиле дека во тој период имале клиенти кои зборувале руски јазик.
Истрагата на RFE/RL открила и дигитални траги кои водат до Сергеј Андреенков, член на руската партија „Единствена Русија“ и добитник на награда од Министерството за одбрана на Русија. Податоци од апликација за фитнес покажуваат дека Андреенков трчал во близина на комплексот во септември, токму во деновите кога таму се одржувале обуките. Според безбедносни извори од Црна Гора, тој бил еден од инструкторите.
Српските власти потврдија две апсења – на лица со иницијали Л.П. и С.С., кои локалните медиуми ги идентификуваат како Лазар Поповиќ од Белград и Саво Стевановиќ од Лозница. Двајцата се поранешни советници на српскиот министер без ресор Ненад Поповиќ, кој се наоѓа под санкции од САД поради врски со Русија. Поповиќ не ги коментирал наводите.
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, изјави дека информациите за обуките не дошле од српските безбедносни служби, туку од приватни извори, и додаде дека „некој не сакал тоа да се забележи“.
Москва негира каква било поврзаност со случајот, како и со сличните обвинувања што Молдава ги изнесе во 2024 година за постоење руски кампови во Србија и Босна и Херцеговина. Белград тогаш ги одби обвинувањата, но властите во Сараево ги потврдија.
Српското обвинителство досега нема покренато постапка против сопственикот на комплексот „Сончевата река“. Според вработените, тој моментално се наоѓа во Босна поради здравствени причини.
Молдавската полиција објави и видео на кое еден уапсен сведочи дека во Србија бил обучуван како да користи уоки-токи и како да се однесува на митинзи.
Случајот сè уште се истражува и се очекува повеќе информации да бидат објавени кога предметот ќе стигне до судските институции во Молдава или Србија.
