Одбележуваме 131 година од смртта на големиот бугарски преродбеник од Македонија Григор Прличев

На 25 јануари 1893 година во Охрид умира големиот бугарски преродбеник од Македонија Григор Прличев.

Прличев е роден на 18.01.1830 година во Охрид во занаетчиско семејство. Уште на рана возраст останал без татко, детството му било несреќно и тешко. Ништо не навестува дека тој ќе биде еден од заборавените интелектуалци на нашата Преродба, пишува бугарскиот информативен сајт Факти.
Учел во Охрид – во ќелијно училиште, подоцна учел кај Димитар Миладинов. Една година бил учител во Тирана. Во 1850-1851 година студирал медицина во Атина, но прекинал поради финансиски тешкотии. Бил учител во селата Белица, Охридско, Прилеп и Охрид. Од 1858 година ги продолжува студиите на Медицинскиот факултет во Атина, а во 1860 година преминува на Филолошкиот факултет. Во 1860 година учествувал на годишниот конкурс за поезија во грчката престолнина и ја освоил првата награда и ловоров венец со неговата песна „Арматолос“ (Сердарот). Комитетот и книжевната јавност го нарекуваат Григор Прличев „втор Хомер“. Му била понудена стипендија за универзитетите во Оксфорд и Берлин, но тој одбил.

Веста за смртта на браќата Миладиновци го натерала да ја напушти Атина и да ја продолжи борбата против грчкото свештенство, за воведување на бугарскиот јазик во училиштето и во црквата. Од 1862 година бил учител во Охрид.

Во 1862 година повторно учествувал на поетски натпревар во Атина со поемата „Скендербег“.

Во 1868 година се населил неколку месеци во Цариград за да го прошири своето познавање за бугарскиот јазик, словенската литература и култура. По враќањето во Охрид, грчкиот јазик го заменил со бугарскиот во училиштата и црквите. Во 1868 година, поради владиката Милетиј, бил уапсен и фрлен во охридскиот затвор, а подоцна одведен во дебарскиот затвор. Ослободен е благодарение на застапништвото на охриѓани. Григор Прличев продолжува со педагошко-јавната дејност. На негова иницијатива во 1869 година во Охрид е формиран првиот општински дом наречен „Свети Климент“. Бил учител во Струга, Габрово, Битола, Охрид и Солун.

Со своите први поетски обиди – „Сердарот“ и „Скендербег“ Григор Перличев припаѓа на две национални литератури – грчката и бугарската, духовно е поврзан со тие две национални култури. Со цел да ги популаризира своите дела меѓу бугарските читатели, тој ја превел „Сердарот“ (околу 1870 година) на бугарски јазик, потсетува веб-страницата „Словото“.

Григор Прличев е автор на песни напишани на бугарски јазик („До кога, драги браќа Бугари“, „Слушајте деца Македонци“, „Песна за уништувањето на Охридската патријаршија“), за Кирил и Методиј, Климент Охридски итн. прилози во весниците „Времја“, „Македонија“ (1866-1872), „Право“ (1869-1873), необјавени преводи од француски. Објавил оглас дека подготвил за печатење книга под наслов „Воспитание или 12 морални песни“. Во 1884 година ја напишал „Автобиографија“, која открива нови аспекти на неговиот уникатен талент како раскажувач, народен психолог, филолог и историчар.

Прличев бил првиот бугарски преведувач на Хомер, иако преводот на „Илијада“ предизвикал контроверзии во преродбеничкиот периодичен печат и бил мета на остри критики, стои во материјалот на сајтот Факти.