(Видео) Александрополис како енергетски и воен логистички јазол на новата ос југ–север

Александрополис (Дедеагач), кој до неодамна беше познат претежно како туристичка дестинација на Егејското Море, денес зазема сè поцентрално место во стратегиската архитектура на Југоисточна Европа. Репортажата на Агенција БГНЕС „Александрополис – енергетски и воен јазол на новата ос југ–север“, од авторот Димитар Русков, прикажува како градот се утврдува истовремено како „врата“ кон мрежата за пренос на енергија и како значаен военологистички центар.

Во морето, на околу 17 километри од брегот, се наоѓа пловечкиот терминал за течен природен гас (FSRU) кај Александрополис. Во него LNG пристигнува со танкери, се регасифицира и влегува во грчкиот гасопреносен систем, од каде продолжува кон север по т.н. Вертикален гасен коридор. Преку интерконекторот Грција–Бугарија (IGB) гасот стигнува до бугарската мрежа и може да продолжи кон Романија, Унгарија и Молдавија. Во наредните месеци тој ќе биде од суштинско значење и за Украина.

Воена логистика

Паралелно со енергетската улога, Александрополис има и јасно изразено воено значење. Пристаништето на градот активно се користи за пренос на техника, опрема и персонал на НАТО. По 2022 година, улогата на градот беше дополнително зацврстена по почетокот на војната на Русија против Украина. Оттука воени конвои се насочуваат по копно и железнички кон Бугарија, Романија и понатаму кон север.

Клучната предност на Александрополис е комбинацијата на пристанишна, патна и железничка инфраструктура на едно место. Овој транспортен јазол овозможува брзо пренасочување на ресурси и во енергетска и во воена смисла. Поради тоа, градот и неговата околина се сметаат за клучна база за безбедноста на Балканот и Црноморскиот регион.

Вертикалниот коридор и Украина

Вертикалниот гасен коридор ја надополнува оваа слика, обезбедувајќи алтернативни испораки на гориво за повеќе држави во услови на криза. Гасот е критичен ресурс не само за греење, туку и за производство на електрична енергија и за индустријата, што претставува основа за енергетската безбедност на дел од европските земји.

Договорот меѓу Грција и Украина за испорака на течен природен гас по јужната маршрута дополнително ја нагласува стратешката улога на Александрополис. Договорот меѓу грчката енергетска компанија ДЕПА и украинската „Нафтогаз“ предвидува испораки за зимскиот период 2025–2026 година, со што Украина практично се интегрира во новата ос југ–север и се поврзува енергетската безбедност со поширокиот систем на регионална стабилност.

Александрополис веќе не е само пристанишен град, туку точка каде што се вкрстуваат енергетски текови, воена логистика и геополитички интереси. Комбинацијата од LNG терминал, гасопреносни врски, пристаниште и транспортна инфраструктура го претвора во еден од најважните стратешки јазли во Југоисточна Европа.