| | |

(Видео) Ефрем Чучков – десната рака на Гоце Делчев

Годинава се навршуваат 100 години од смртта на еден од најблиските соработници на Гоце Делчев – Ефрем Чучков. Неговото име е речиси заборавено во Бугарија и во моментот е присвојувано од македонистите, кои сакаат да ја избришат заедничката историја меѓу Бугарија и РС Македонија и не сакаат двете земји да имаат нормални односи. Во оваа прилика, директниот наследник на славниот војвода- Јавор Чучков, излезе со апел до бугарскиот претседател, влада и парламент, во кој се инсистира споменот на неговиот предок, кој го дал животот за слободата на Македонија, да биде обновен, пренесува БГНЕС.

Eфрем Чучков, познат како „Практичарот на организацијата“ и „Десната рака на Гоце Делчев“, е роден во градот Штип на 21 ноември 1870 година. Тој беше еден од раководителите на ВМОРО/ВМРО до неговата смрт во 1923. Чучков бил и прославен војвода, кој оставил некои од најдлабоките траги во свеста и сеќавањето на Бугарите во Македонија и на 12 април 1898 година го предводел првиот одред на четничката институција на ВМОРО, практично создаден од Гоце Делчев и самиот него.

Двајцата се запознале во Военото училиште во Софија, каде што учеле во иста класа. Од писмата на Гоце Делчев јасно се гледа дека Чучков бил еден од неговите најблиски соработници и другари, во кого лидерот на ВМРО имал целосна доверба.

На крајот на 19 век и на почетокот на 20 век во софискиот хотел „Батенберг“, пред Чучков и неговите кама и револвер доброволци од територијата на денешна Бугарија, положувале клетва да го посветат својот живот на каузата за слободата на Македонија. Во овој период, Гоце Делчев и Ефрем Чучков биле главни двигатели на револуционерната дејност на Организацијата.

Од исклучително значење, освен неговите кампањски и борбени дејствија како војвода на чети во внатрешноста на Македонија, биле и активностите координирани и спроведени од Ефрем Чучков за организирање, подготовка, екипирање, поучување и испраќање на четите од различните гранични пунктови на ВМОРО – најмногу од главниот пункт Ќустендил, но и од други точки, вклучувајќи го на пример Л’џене (сега кварт на Велинград), а понекогаш и од Дупница. Управувал и со тајните канали за снабдување на четите со оружје од Бугарија. Оваа деноноќна координација и организациона работа на Чучков потоа главно писмено ја раководел Гоце Делчев во својство на де факто прв раководител на Организацијата и нејзин главен задграничен претставник во Софија.

Чучков и младотурската револуција

По младотурскатата револуција во 1908 година, Ефрем Чучков ги нарекува ветувањата на Младотурците за реформи во Отоманската империја „фарса насочена кон држење на Македонија под турско ропство“ и успеал, во својство на началник на Скопскиот револуционерен округ, член на ЦК на Организацијата и всушност раководител на ВМОРО, да забрани и спречи распуштање на повеќето комитети на Организацијата. Сомнежите и очекувањата на Чучков дека ветувањата на младотурскиот режим дека ќе даде автономија и права на бугарското население во Македонија биле целосно оправдани. Една година по „реформите“, владејачките младотурци го обновиле теророт врз Бугарите во Македонија и масовните апсења и убиства. „Умерено-конзервативното“ јадро на Организацијата на чело со Ефрем Чучков ја обновува илегалната мрежа на ВМОРО и ја обновува вооружената борба.

Тодор Александров и Ефрем Чучков – обновувачите на ВМРО

И двајцата се од Штип, Чучков го забележал Александров уште како комита во 1906 година и брзо ги проценил неговите квалитети и можноста преку него за поблиски контакти со бугарските власти. Во 1911 година Чучков го предложил Тодор Александров за член на ЦК, а всушност тој станал водач, а самиот Чучков останал на второто место. Чучков останува практичарот на ВМРО, а Тодор Александров станува дипломатот.

Штипскиот ослободител

Ефрем Чучков бил и ослободител на Штип, Кочани и Штипско за време на Балканската војна, заробувајќи стотици турски војници од османлиското ропство. Во октомври 1912 година, Чучков таму воспоставил импровизирана форма на бугарска влада. За да го заштити градот од напредните српски единици, наредил да се донесат 300 бугарски воени униформи, со кои го облекол локалното население, така што кога Србите се приближиле, ја виделе бугарската војска, се исплашиле и одбиле да го нападнат градот. Сепак, ова не е доволно. Чучков испраќа писмо до Србите во кое наведува дека во градот е воспоставена бугарска власт. Бидејќи нема официјален печат, прибегнува кон трик – загрева паричка од 5 лева, со која го запечатува документот. Така, благодарение на него, Штип останал бугарски речиси цела година. За време на Првата светска војна бил бугарски управител на Штип и околината, како за време на Балканската војна така и за време на Меѓусојузничката војна до 25 јуни 1913 година.

По војните

Чучков и Тодор Александров повторно ја изградиле Организацијата по разорната национална катастрофа што ја претрпела Бугарија за време на Првата светска војна. Организацијата по етничкото чистење во одринска Тракија, веќе го носела името ВМРО. Чучков ја одбил официјалната функција што му била понудена во Софија во Државната комисија за бегалци и до својата смрт го продолжил патот на илегалната борба во планините на окупирана Македонија, преобразена во Јужна Србија. Учествувал во повеќе борбени дејствија против српските окупатори на Вардарска Македонија. Само во 1922 година водел 7 борби со српските воени единици во Малешевско и Кочанско. Тешко болен од здобиените рани и животните неволји, Ефрем Чучков починал во болницата Црвен крст /денешен „Пирогов“/ во Софија на 1 октомври 1923 година.

Ефрем Чучков отсекогаш се држел настрана од политиката, партиите и „партиските борби“, бил познат по својата скромност. Во своите сеќавања, неговите современици го нарекуваат „колос на револуционерната работа“ и „најактивниот работник на Организацијата“. Бугарин маченик кој повеќе од 30 години од својот 52-годишен живот дал на светата кауза за ослободувањето на Македонија.

Наследство

Во врска со 100-годишнината од смртта на Ефрем Чучков, неговиот директен потомок, новинарот и јавна личност Јавор Чучков, заедно со бугарската национална комисија за воена историја, апелираа до претседателот, владата и парламентот во Бугарија да го вратат споменот за овој славен херој.

„Ефрем Чучков, роден во Штип – еден од најистакнатите фигури на бугарското националноослободително движење во Македонија, денес е речиси заборавен кај нас, за разлика од Република Северна Македонија, каде што се слави како „народен херој“. , „голем Македонец“ и „колос и маченик на борбата на македонскиот народ за национално ослободување“. Ова е злоупотреба на името на еден од апостолите на бугарското ослободително дело во Македонија, кој секогаш се декларирал како Бугарин, се борел за бугарската кауза и бил овековечен во некои од народните песни на македонските Бугари“, се вели во апелот .

Во него се бара обновување на објавувањето на името на Чучков за време на воените ритуали за свечена проверка-зарја за загинатите херои на Бугарија, негово вклучување во бугарските учебници по историја и изградба на споменик во Софија.

За жал, овој апел не доби одговор од институциите“, вели новинарот и преведувач Јавор Чучков. Тој не губи надеж и се надева дека бугарските институции соодветно ќе реагираат. Јавор Чучков ги повикува и бугарските историчари да ја проучат преписката меѓу Гоце Делчев и Ефрем Чучков, која е подарена, бидејќи не е во ред истата да ја проучуваат македонските историчари кои напишаното таму го толкуваат како Ѓаволот евангелието.



Слични Објави