85 години од Крајовскиот договор: Силистра се сеќава на враќањето на Јужна Добруџа кон Бугарија

Во Силистра денес се одбележува 85-годишнината од потпишувањето на Крајовскиот договор – еден од најзначајните моменти во поновата бугарска историја, со кој Јужна Добруџа повторно се враќа во границите на Бугарија. Во 10:00 часот, пред спомен-плочата кај Бизнис-инкубаторот во градот, беа положени венци и цвеќиња.

На 7 септември 1940 година, во романскиот град Крајова е потпишан договорот што го уреди враќањето на Јужна Добруџа. Според историчарката Вера Милева од Регионалниот историски музеј во Силистра, тоа е еден од најголемите дипломатски успеси на Бугарија. Договорот бил признат од сите големи сили и остана на сила дури и по поразот на Бугарија во Втората светска војна. Со тоа, Јужна Добруџа се враќа во границите од 1878 година.

Бугарија си враќа 7.500 квадратни километри територија, 93 километри морска граница и 75 километри долж реката Дунав. Договорот предвидувал и размена на население: околу 88.000 Романци се иселија, а над 68.000 Бугари од Северна Добруџа се преселија во својата татковина. Земјата што ја оставиле Романците била поделена на вратените бугарски семејства.

Како дел од договорот, Бугарија плаќа 1 милијарда романски леи. Историчарите нагласуваат дека оваа сума не претставува цена за земјата – Добруџа отсекогаш била бугарска – туку компензација за имотни прашања и олеснување на процесот на размена на населението.

Веднаш по потпишувањето започнал јасно организиран процес на пренесување на административната власт и воспоставување на бугарската државност во регионот.

Крајовскиот договор останува силен симбол во историјата – не само како дипломатска победа, туку и како чин на национална правда. За жителите на Добруџа, овој ден е симбол на паметење и гордост – за враќањето кон Бугарија.