9 септември 1944 година – државниот удар во Бугарија

На 9 септември 1944 година во Бугарија е извршен државен удар, како резултат на кој е соборена владата на Константин Муравиев, а на власт доаѓа владата на Отечествениот фронт, предводена од Кимон Георгиев.

Државниот удар е извршен во ноќта меѓу 8 и 9 септември. Воени единици што го поддржуваат Отечествениот фронт ја преземаат контролата врз клучни објекти во Софија – Советот на министри, Министерството за војна, радиото, поштата и други стратешки места. Уапсени се членови на владата и високи државни и воени претставници, пишува во авторски материјал БГНЕС.

Настаните се одвиваат во услови на напредувањето на Црвената армија кон Бугарија. На 5 септември 1944 година Советскиот Сојуз ѝ објавува војна на Бугарија, а на 8 септември советските трупи навлегуваат на бугарска територија. Во ноќта спроти 9 септември во Софија е извршен државниот удар.

Новата влада е составена од претставници на Отечествениот фронт – политичка коалиција во која учествуваат Бугарската работничка партија, политички сили од земјоделското и социјалдемократското движење, како и претставници на „Звено“. Кимон Георгиев ја презема функцијата претседател на владата.

Само една недела претходно, на 2 септември, Константин Муравиев формирал нова влада со учество на претставници на опозицијата. Кабинетот прогласува курс кон обновување на политичкиот плурализам и презема чекори за прекинување на сојузот со Германија. По 9 септември овие процеси се одвиваат во услови на нов политички поредок.

Во следните денови и недели започнуваат масовни апсења и репресии против претставници на политичката, воената и општествената елита на претходниот режим. Формирани се Народните судови, кои започнуваат со работа кон крајот на 1944 година, а во текот на следната година изрекуваат илјадници пресуди.

По државниот удар Бугарија ѝ објавува војна на Германија и бугарската армија започнува воени дејства против германските трупи. Бугарски единици учествуваат во воените операции на Балканот до крајот на Втората светска војна.

Деветти септември го означува почетокот на длабока политичка промена во Бугарија. Во следните години Отечествениот фронт постепено го укинува политичкиот плурализам, опозициските партии се ликвидирани, а Бугарската комунистичка партија воспоставува еднопартиско владеење. Земјата трајно влегува во советската сфера на политичко и економско влијание.

Така, 9 септември 1944 година се претвора во пресвртна дата во поновата историја на Бугарија, по која политичкиот систем, државните институции и општествениот живот се преобразени во согласност со комунистичкиот модел.