Софија презема илјадници документи за македонските Бугари и емиграцијата во САД

Бугарската влада со Одлука бр. 576 од 29 јули 2026 година, поднесена од заменик-претседателот на Владата, Иво Христов го задолжи претседателот на Државната агенција „Архиви“ да склучи договор за купување на имотот на Институтот за историја на бугарската емиграција во Северна Америка „Илија Тодоров Гаџев“ во Гоце Делчев во корист на државата.

Институтот ќе биде формиран како самостојна единица во рамките на Државната агенција „Архиви“, соопштија од институцијата.

Процесот на преземање го раководел вицепремиерот Иво Христов, со учество на Државната агенција „Архиви“, Министерството за внатрешни работи, Министерството за финансии и Министерството за надворешни работи.

Бугарската држава ќе ги преземе зградата и документарниот фонд на Институтот за историја на бугарската емиграција во Северна Америка „Илија Тодоров Гаџев“ во Гоце Делчев. Архивот содржи повеќе од 3.000 архивски единици и документи од особено значење за историјата на бугарската емиграција и на македонските Бугари.

Договорот бил постигнат по преговорите меѓу тим овластен од Владата и наследниците на починатиот раководител на Институтот, Тодор Гаџев. Тој е син на истакнатиот бугарски политички емигрант и општественик д-р Иван Гаџев.

Во преговарачкиот тим учествувале заменик-министерот за финансии, претседателот на Државната агенција „Архиви“, советник во политичкиот кабинет на премиерот, шефот на политичкиот кабинет на министерот за надворешни работи и генералниот конзул на Бугарија во Чикаго.

Документарниот фонд е со обем од околу 152 метри во должина. Меѓу највредните материјали се документите на Иван Михајлов, Смиле Војданов, Христо Низамов, Петар Семерџиев, Љубомир Далчев и д-р Иван Гаџев.

Збирката опфаќа и 18 комплетни и 50 речиси комплетни колекции на периодични изданија на бугарската емиграција. Значителен дел од нив не се застапени во фондовите на бугарските библиотеки, вклучително и во Националната библиотека „Св. св. Кирил и Методиј“.

Според Државната агенција „Архиви“, документарниот материјал е најголемата приватна збирка посветена на бугарското присуство во Северна Америка. Таа содржи вредни сведоштва за општествениот и политичкиот живот на бугарската емиграција во САД, како и за борбите на македонските Бугари.