Бугарија и уште 16 држави од ЕУ бараат зачувување на средствата за земјоделство и кохезија

Бугарија е меѓу 17-те држави од Европската Унија што бараат финансирањето за Заедничката земјоделска политика и Кохезиската политика да биде зачувано во следниот долгорочен буџет на ЕУ за периодот 2028–2034 година, јавува БГНЕС.

Ставот е изнесен во заедничко писмо до ирскиот премиер Михол Мартин, чија земја во моментов претседава со Советот на ЕУ. Документот е потпишан на 2 октомври од лидерите на Бугарија, Италија, Романија, Кипар, Хрватска, Чешка, Естонија, Грција, Унгарија, Латвија, Литванија, Малта, Полска, Португалија, Словенија, Словачка и Шпанија.

Иницијативата е координирана од италијанската премиерка Џорџа Мелони и романскиот претседател Никушор Дан. Двајцата го отвораат прашањето за идното финансирање на земјоделството и регионалниот развој во момент кога преговорите за новата повеќегодишна финансиска рамка влегуваат во решавачка фаза.

Во писмото, 17-те држави посочуваат дека новите предизвици пред ЕУ — меѓу кои безбедноста и одбраната, конкурентноста, поврзаноста, енергетската сигурност и одржливоста — бараат соодветно финансирање. Според нив, сепак, тоа не треба да биде на сметка на политиките утврдени во европските договори.

Лидерите ја нагласуваат улогата на Кохезиската политика и Заедничката земјоделска политика во економското приближување меѓу државите и регионите, поддршката за руралните и помалку развиените подрачја, функционирањето на единствениот пазар и сигурноста во снабдувањето со храна.

Затоа, 17-те држави бараат вкупниот износ на средствата за кохезија и земјоделство да биде зачуван во буџетот за 2028–2034 година. Тие посочуваат дека, според предлогот на Европската комисија, двете политики веќе претрпуваат намалување во реална вредност, иако вкупниот износ на новата финансиска рамка се зголемува. Дополнителните кратења, според нив, би го ослабнале буџетот и би можеле да ја намалат јавната поддршка за европскиот проект.

Судир околу речиси 2 билиони евра

Ставот на 17-те држави се судира со оној на Германија, Данска, Холандија, Австрија, Финска и Шведска. Шесте држави, кои се меѓу главните нето-уплатувачи во буџетот на ЕУ, бараат предлогот на Европската комисија за финансиската рамка од речиси 2 билиони евра да биде намален за неколку стотици милијарди евра. Тие сакаат буџетот да биде пренасочен кон стратешки приоритети како безбедноста и одбраната, конкурентноста, миграцијата и европскиот суверенитет.

Шесте држави бараат намалувањата да ги опфатат сите буџетски области, истовремено определувајќи ги како приоритет инвестициите во новите стратешки области. Тие се противат и на ново заедничко европско задолжување како начин за финансирање на буџетот.

Од своја страна, 17-те држави предлагаат дополнителните потреби на ЕУ да бидат задоволени и преку нови сопствени извори на приходи во европскиот буџет. Тие ја оставаат отворена и можноста за попостепена отплата на обврските во рамките на инструментот NextGenerationEU, како и за ограничени и наменски европски должнички инструменти за јасно определени стратешки приоритети.

Се очекува спорот да биде разгледан во следните фази од преговорите за Повеќегодишната финансиска рамка. Ставовите на двете групи укажуваат на еден од главните конфликти околу идниот буџет на ЕУ — како да се финансираат новите приоритети на Унијата без да се намали поддршката за земјоделството и регионите.