| |

Бугарската претседателка Јотова: Мирот се гради трпеливо, преку дијалог, заемна почит и доверба

Франкофонијата е носител на мирот. Со својата разновидност таа може да придонесе со конкретни дејства за поддршка на дијалогот во различните фази на еден конфликт — за спречување на неговото избувнување, за посредување или за зацврстување на мирот по неговото првично разрешување. Ова го изјави претседателката на Бугарија, Илијана Јотова, при претставувањето на резултатите од пленарната седница на 20-тиот Самит на Франкофонијата „Реинвестирање во мирот за заеднички просперитет и трајна стабилност“, кој се одржува во камбоџанската престолнина Пном Пен. Шефицата на државата беше модераторка на една од тркалезните маси и ги претстави заклучоците од дискусиите. На Самитот учествуваат шефови на држави и влади од 90-те земји членки на организацијата.

„Денес се соочуваме со повеќедимензионални конфликти што брзо се шират — кон крајот на 2025 година бројот на воени конфликти во светот достигна 66, што е рекорд од Втората светска војна наваму. Како светот се најде во оваа ситуација по децении вложувања во мултилатералната соработка?“, го постави прашањето Илијана Јотова. Таа истакна дека учесниците на тркалезната маса биле категорични дека мирот е мошне кревок, не е вечен и не е загарантиран, а мултилатералната соработка е во криза и се соочува со ризик да биде ограничена во можноста соодветно да одговори на потребата од зачувување на мирот.

Шефицата на државата нагласи дека на следните генерации треба да им оставиме свет во кој секоја нација, без оглед на својата големина, може да биде слушната и да живее достоинствено. „За Бугарија, ова уверување е во основата на нашиот меѓународен ангажман. Нашата историја и искуство нè учат дека мирот не може да се воспостави со декрет. Тој се гради трпеливо, преку дијалог, заемна почит и доверба“, изјави Јотова. Според неа, ниту една нација не е премногу мала за да придонесе за мирот и ниту една не е доволно силна за да го изгради сама.

„Забележливо е широко отстапување од дијалогот меѓу завојуваните страни, иако токму тој е основата за спречување и разрешување на конфликтите. Тој бара многу храброст и напори, но е од клучно значење — мора повторно да научиме да разговараме. Треба да ја прифатиме разновидноста, која е појдовна точка за секој дијалог, да најдеме заеднички став за одредено прашање и да се обидеме да ги разрешиме несогласувањата точка по точка“, посочи претседателката.

Јотова изјави дека учесниците во дискусијата разговарале за потребата да се разбере суштината на конфликтите надвор од националните гледишта, за да се утврдат можните начини за нивно спречување, управување и разрешување. „Не треба да се стремиме кон универзални методи за разрешување на конфликтите, туку да ги земеме предвид особеностите на државите и заедниците“, нагласи шефицата на државата. Таа истакна дека напорите треба да бидат насочени не само кон управување со конфликтите, туку и кон чекорот што му претходи — нивното спречување, како и кон чекорот што следува — зацврстување на воспоставениот мир, фаза што често се занемарува.

Според Јотова, учесниците во дискусијата ја препознале активната улога што меѓународните и регионалните организации можат да ја имаат во сите фази на конфликтите, преку тесна координација на своите дејства. Меѓу препораките упатени до Меѓународната организација на Франкофонијата се давањето приоритетна поддршка на мировни иницијативи приспособени на реалните околности на конфликтите, во соработка со ОН и регионалните и субрегионалните организации, како и поттикнувањето директен дијалог меѓу државите и владите членки, вклучително и во периоди на криза.

„Франкофонијата треба да ги насочи своите средства првенствено кон најранливите подрачја во франкофонскиот простор, вклучително и преку помош за државите во транзиција и поддршка на демократските институции“, посочи претседателката. Таа ја истакна и важната улога на Франкофонијата во поддршката на младите и жените, кои се меѓу најранливите во време на конфликти, а истовремено се во првите редови во нивното спречување.

Слични Објави