Земенскиот манастир стана дел од музичкиот проект „Акустиката на Бугарија“ на Стефан Валдобрев
Музичарот и актер Стефан Валдобрев сними делови од божиќен тропар во Земенскиот манастир „Св. Јован Богослов“ за својот проект „Акустиката на Бугарија“. Овие делови, заедно со снимките од други цркви и манастири во Бугарија, ќе сочинуваат една композиција на претстојниот албум, изјави тој за БТА.
Проектот опфаќа повеќе од 25 места во Бугарија, а секое од нив има лично значење за музичарот. „Сите места за овој проект ги избирав така што да бидат дел од мојот живот, од мојот творечки пат, од моите мигови на вдахновение, созерцание и љубопитност“, рече Валдобрев.
Тој раскажа дека првпат го посетил Земенскиот манастир во 2017 или 2018 година. Тогаш силен впечаток му оставиле две фрески во средновековната црква – сцената на ковањето на клинците за Христовиот крст и „Причестувањето на апостолите“. На втората фреска Христос е прикажан двапати, а апостолите се поделени во две групи од по шестмина. Едниот лик на Спасителот им подава леб, а другиот вино. Како актер, Валдобрев во оваа сцена препознал сличност со театарските постапки во кои повеќе актери толкуваат ист лик.
„Кога го видов тоа, во него видов и модерен театар, односно модерна уметност од пред многу векови“, рече тој. Според него, ваквите дела сведочат за богатството на уметноста што се создавала на бугарските простори во средниот век.
Во храмот Валдобрев сними одделни фрази од „Тропарот на Рождеството Христово“, кој го напишал во 2025 година за снимањата во Шипченскиот манастир. Првично планирал со својата група да снима песни и во црквите, но потоа дознал дека мора да ги почитува црковните правила. „Се покажа дека според канонот немам право на тоа. Во црква не се снимаат инструментални композиции. Само гласови“, објасни тој.
За создавањето на песнопението добил благослов од старозагорскиот митрополит Кипријан, а му помогнал и отец Кирил Попов, кој го насочувал и му укажувал на потребните исправки додека работел на делото. Замислата е деловите снимени во различни храмови да се спојат во една музичка целина.
Валдобрев ѝ се заблагодари на директорката на Националниот историски музеј, доц. д-р Бони Петрунова, за помошта и за можноста дел од проектот „Акустиката на Бугарија“ да го оствари во Земенскиот манастир „Св. Јован Богослов“, кој е подружница на музејот. Тој истакна дека ваквата соработка е особено важна за пошироката јавност да го запознае бугарското културно-историско наследство и преку уметноста.
Валдобрев раскажа дека почнал одново да ја открива Бугарија околу 2015–2016 година, кога, по објавувањето на албумот „10½“ и песната „По-полека“, зачестиле патувањата со неговата група. Меѓу концертите одвојувал време да ја запознае земјата и постепено откривал сè повеќе места што го вдахновувале.
„Сè повеќе ја засакав, сè повеќе ја откривав одново, па сега сакам некако да поттикнам и други луѓе да ја откријат одново“, рече музичарот. Тој нагласи дека повеќето од избраните места не спаѓаат меѓу најпознатите туристички знаменитости. „Ова е многу интимен, многу личен проект“, додаде тој.
Меѓу местата каде што допрва ќе се снима се Перперикон, тврдината Букелон кај селото Маточина, Мадарскиот коњаник, како и неколку места во околината на Велинград и долж железничката пруга со тесен колосек. Последното снимање е предвидено во тврдината Овеч над Провадија, каде што се родила идејата за „Акустиката на Бугарија“.
Премиерата на проектот е планирана за 27 март 2027 година во салата 1 на Националниот дворец на културата во Софија, соопшти Валдобрев. Тој подготвува и книга со приказни за местата што ги посетил. Книгата ќе биде илустрирана со фотографии направени со стариот семеен фотоапарат „Зенит“, кој татко му го донел од странство додека Валдобрев бил ученик.
