Антилитиумски и антибугарски протести

Пишува: Иван Николов, КИЦ Босилеград/БГНЕС

Српската поговорка „Ако има војна и не знаете каде да одите, пукајте во Бугарите, нема да погрешите“, денеска може да се прочита и како: „Ако имате масовни протести против литиумот во земјата , почнете да зборувате против Бугарите за да го оттргнете вниманието од литиумот“ .

Впрочем, ваквите вежби против Бугарите никогаш не престанале.

Под наслов „Што бара бугарскиот конзул на средбата на т.н антилитиумски активности“, беснееше српскиот весник „Политика“ против бугарскиот конзул Петар Данов, кој на 16 август годинава присуствуваше на трибината „Рударски проекти и јавен одговор“ во Цариброд, која бараше „посебно внимание и јавна осуда“? Бугарската страна требало да одговори дали присуството на конзулот на состанокот посветен на ископувањето на литиум претставува поддршка за дестабилизација на Србија!?

И ако овој текст може да се протолкува како димна завеса за внатрешна употреба за да се прикажат протестите против ископот на литиум како антивладини, оркестрирани однадвор, со цел да се замени легитимно избраната влада, тогаш како да се толкува изјавата на Министерот за внатрешни работи Ивица Дачиќ, кој на 19 август во Политика изјави дека Србија има список на невладини организации кои се финансираат од странство и се мешаат во внатрешната политика на Србија?

Според него, на политичките партии им е забрането да се финансираат од странство, а такво право имаат и невладините, иако и тие се мешаат во политиката. Дачиќ понатаму објасни дека „многу земји во светот гласале закони против ова, токму за да ја заштитат домашната политичка сцена. Ако ова се случи во Америка, ќе направат светска сензација од тоа. Сетете се како ФБИ спроведе истрага за тоа дали Русија влијаела на изборите во САД. Европските стандарди одредуваат дека тие добро ги штитат своите земји од ова, но ние немаме право да се заштитиме од нив“ итн.

Прво, ако ископувањето на литиум на никаков начин не ги загрозува правата и интересите на српските граѓани, вклучително и оние со бугарско потекло, тогаш зошто присуството на бугарскиот конзул на јавен собир е нужно да се смета за непријателска активност со цел „дестабилизација на Србија“? Напротив, заштитата на животната средина и почитувањето на правата и интересите на српските граѓани со бугарско потекло е придонес за модернизација и стабилизација на Србија како земја која ги почитува демократските права и европските стандарди. Згора на тоа, граѓаните се тие кои даваат легитимитет и ја менуваат власта на избори. Невладините организации кои се финансираат од странство, покрај тоа што водат некаква легална културно-информативна политика, внесуваат доста пари во државниот буџет.

Референцата за „другите земји во светот“ кои забрануваат финансирање на невладини организации од странство може да се однесува само на земји со тоталитарен систем кои не дозволуваат демократски, хуманитарни и либерални идеи на нивната територија или на демократски земји кои се бранат од тоталитарни идеи или субверзивна разузнавачка активност.

Српскиот министер за внатрешни работи веројатно мисли на руската забрана за приватната американска фондација за човекови права на Џорџ Клуни и неговата сопруга Амал, адвокатка за човекови права. Главниот обвинител на Русија на почетокот на август го забрани делувањето на германската фондација Конрад Аденауер на нејзина територија , а во јули истото се случи и со изданието „Москва тајмс“, дописничкото биро на „Дојче веле“ и некои други информативни портали.

Доколку Србија го следи примерот на Русија во овој поглед, на земјата навистина ѝ претстојат тешки времиња.

Парадоксално, поддршката на европската надворешна политика за Вучиќ е сè уште непропорционална со новата геополитичка реалност по руската агресија во Украина, одбивањето на Србија да ја координира својата надворешна политика со ЕУ, упадот на српските паравоени формации во северниот дел на Косово и Резолуцијата на ОН за Сребреница. Истовремено, домашната политичка поддршка за него внатре во државата опаѓа, а потенцијалот за силни и масовни протести расте.

На 11 август неколку десетици илјади луѓе протестираа против ископувањето на литиум и загадувањето на животната средина, и покрај Меморандумот на Вучиќ и Шолц за употреба на т.н. стратешки суровини. Ова беа и најгласните протести во поновата историја на Србија, особено во помалите места во близина на планираните области за истражување и експлоатација на литиумската руда. Академската заедница и еколошките организации и натаму силно протестираат.

Наместо да го слуша гласот на српските граѓани, Вучиќ му се заблагодари на Путин, кој навреме го предупреди за некаква претстојна „обоена револуција“ или „Мајдан“, обидувајќи се на тој начин да ги дискредитира протестите како отпор кон економскиот развој на Србија.

За таа цел беше пуштена во оптек уште една теза според која меѓународни компании ја претвориле Србија во „рударска колонија“. Што не е далеку од вистината. На оваа основа стапна екстремната десница, тие го развиорија Меморандумот на Вучиќ и Шолц и почнаа силна антиевропска пропаганда.

Многу е интересно зошто не се протестира против руските и кинеските компании за обоени метали кои продолжуваат да работат, извезувајќи ги природните ресурси на Србија и оставајќи зад себе уништена природа и човечки животи.

Сето ова се случува во услови на високо зависни институции и недостаток на слободни медиуми со национално покривање, кои врз основа на научни факти можат јавно да ги расветлат проблемите од сите аспекти.

Наместо тоа, одвреме-навреме сме преплавени со говор на омраза кон Бугарите, Европската Унија, САД и поединечни медиуми и невладини организации кои се финансирани од странство и имаат некаков независен став и искажуваат други мислења, различни од оние со кои нѐ преплавуваат од екраните.

Станува збор за пренасочување на вниманието на јавноста со цел да се купи време до толку посакуваната руска победа во Украина и победата на Трамп на изборите во САД наесен.