Бугарија и Србија се наоѓаат во две различни геополитички пространства

Пишува: Иван Николов, КИЦ Босилеград, за БГНЕС

Бугарија треба многу поенергично да си поигрува со српската надворешна политика – да ја води на поинаков начин, т.е. отстапка за отстапка.

Софија располага со одредени механизми – комуникациски, трговски, политички, а од неодамна има интерконектор и многу други работи кои би можеле да се искористат. Состојбата и правата на бугарското малцинство треба да бидат присутни во секој разговор и во секој политички контакт.

Членството на Србија во ЕУ не профункционира како механизам со кој ќе се подобри состојбата на бугарското малцинство во западните области. Видовме мешани сигнали кон режимот во Русија и кон Кина. И Србија и Бугарија повторно се на спротивни страни, во два различни геополитички пространства. Затоа, дијалогот суштински не функционира и покрај пристојните изјави дека односите меѓу двете земји се добри. Да, добри се ако се апстрахираме од состојбата на бугарското малцинство. Сè друго може да е добро, но ако треба да го жртвуваме бугарското малцинство заради добри односи, тогаш тоа не е добро. Состојбата на бугарското малцинство треба да биде фактор во билатералните односи, а не жртва.

Да се надеваме дека позицијата што српскиот претседател Александар Вучиќ ја зазеде во однос на војната во Украина ќе го приближи крајот на неговото владеење.

Во таа војна Србија застана на страната на Русија, тивко и некако измеѓу. Очигледно е дека српските државници застанаа на страната на Путин, а заедно со Путин може и да пропаднат. Се надеваме дека тоа ќе биде моментот што ќе ја промени официјалната политика на Србија, ќе ја ориентира кон Европа, а потоа со пореална европска ориентација на Србија, односите меѓу двете земји можат да функционираат во наша корист.

Интересот на изборите за националните совети на малцинствата во Србија беше релативно слаб. Учествував во самата идеја за создавање на тие совети уште во 2001-та година. За жал, уште тогаш забележавме дека основната идеја е сменета – да станат автономни тела на малцинствата, во кои тие самите да преземаат одговорност за остварување на сопствените права со поддршка на државата. Фактички, тие совети ќе бидат контролирани од партиите кои управуваат со Босилеград и Цариброд, што за мене е погрешно, бидејќи токму националниот совет треба да се спротивставува на одлуките што се носат на административно ниво и да ги штити правата и интересите на малцинството, но тоа не се случи.

По 20 години постоење, сè уште немаме целосно решен проблем за наставата на бугарски јазик – учебниците со помал и поголем успех сè уште не се преведени, а за друго да не зборуваме. Нема одбележување на значајни датуми и херои од бугарската национална историја, ниту пак Националните совети се грижат за културата на малцинството и за зачувување на историската меморија, за многу други работи што сме ги предложиле како јавни организатори. Ништо повеќе не можеше да се стори бидејќи нивниот капацитет не беше најдобар, таму се дуплираа општинските советници и членовите на националните совети на малцинствата, а тоа се едни исти луѓе кои немаат ниту интелектуален капацитет, ниту политичка волја бидејќи се членови на српски политички партии. Тоа ме натера да се дистанцирам од Националните совети и никогаш не сум учествувал на нивните избори. И тешко дека ќе ме пуштеа таму. Градоначалникот на Босилеград, Владимир Захариев, како цврст претставник на великосрпската национална политика, односно на партијата на Вучиќ, повторно доби мнозинство, така што не очекувам никакви промени.