Бугарскиот патријарх Даниил за скандалот со јазикот на литургијата во бугарската црква во Одрин: Проблемот постои одамна

Скандалот околу бугарската црква „Свети Георги Победоносец“ во Одрин предизвика остри реакции и меѓу бугарската заедница во Турција, и во Бугарската православна црква. Повод за тензијата стана одбивањето на грчкиот митрополит Амфилохиј да дозволи празничната литургија за прославата на храмот да биде отслужена на бугарски јазик. Случајот го коментираше и бугарскиот патријарх Даниил пред БНТ. „Не можам да разберам зошто се создаваат вакви конфликти околу правото на богослужение на бугарски јазик“, изјави тој.

Тензијата се случува во пресрет на празникот на светите рамноапостоли Кирил и Методиј и непосредно пред годишнината од обновувањето на патријаршиското достоинство на Бугарската православна црква. Според информацијата распространета од Генералниот конзулат на Бугарија во Одрин, во црквата „Свети Георги“ требало да биде отслужена Божествена света литургија од страна на настојателот на бугарските храмови во Истанбул, архимандрит Харалампиј Ничев, по повод храмовата слава, која традиционално се одбележува во првата сабота по Ѓурѓовден. Малку пред почетокот на службата, меѓутоа, станало јасно дека од Вселенската патријаршија во Истанбул е испратен духовник со повисок чин, а намерата била богослужението да се одржи на грчки јазик. Тоа предизвикало сериозно незадоволство меѓу присутните мирјани, кои биле претежно Бугари и инсистирале службата да се одржи на бугарски јазик. Од заедницата на цариградските Бугари категорично одбиле да прифатат литургија на грчки јазик во бугарскиот храм.

Како резултат на спорот не била одржана целосна празнична литургија, туку само краток молебен и молитва кон свети Георги. Подоцна турски информативен сајт соопшти дека сепак било отслужено богослужение на бугарски јазик. Од Бугарската егзархија во Истанбул, меѓутоа, се категорични дека нема да дозволат во бугарските цркви во Одрин да се вршат служби на грчки јазик. За случајот се известени и Светиот синод на Бугарската православна црква, и Вселенскиот патријарх. Патријархот Даниил најпрво говореше за значењето на светите браќа Кирил и Методиј за православниот свет и за словенските народи.

„Исклучително големо е значењето, затоа што со верата, преданоста кон Бога и саможртвата да вложат такви самоодречни трудови, погледнете каков огромен плод донесоа нивната вера и љубов кон Бога. Ако, се разбира, тоа е дарба, Бог им го дал тој дар на разбирање на јазици. Св. апостол Павле, кој ги набројува даровите од Бога, даровите на Светиот Дух, вели дека еден од даровите е дарбата за зборување на јазици“, изјави патријархот.

Тој ја нагласи и улогата на свети Кирил како исклучителен познавач на јазиците и граматиката:

„И св. Кирил бил, навистина, не само за своето време, туку и до ден-денес гледаме какви познавања во граматиката, во лингвистиката имал и сето тоа, се разбира, за да можат вистините на верата да стигнат до умовите и срцата на оние народи кои до тој момент не биле просветени со верата.“

Во врска со тензијата во Одрин, патријархот изјави дека проблемите меѓу митрополитот Амфилохиј и бугарската заедница не се од вчера.

„Видете, недоразбирањето со митрополитот Амфилохиј и бугарската заедница е затоа што во Одрин, на литургија одат претежно Бугари. Истиот трае веќе подолго време.“ Тој нагласи дека проблемот им е познат и на локалното црковно настојателство и на фондацијата што се грижи за храмовите во Истанбул и Одрин, како и на Константинополската патријаршија и на Бугарската православна црква.

„Она што кај мене буди недоумица е тоа што се знае дека едно такво спротивставување доведува до овие резултати, до кои логично доведе. Ние го повторуваме она што било пред 150 години, кога се бореле за правото да се проповеда на бугарски јазик самостојно.“

Патријархот Даниил изјави уште дека не може да си објасни зошто не му било дозволено на архимандритот Харалампиј Ничев да ја отслужи литургијата.

„Каков е проблемот да му се дозволи на еден духовник, кој е свештеник на Вселенската патријаршија — отец Харалампиј Ничев? Тој е клирик на Вселенската патријаршија, дошол тој ден да служи. Имало претходен договор, колку што видовме од снимките, колку што стана јасно од разговорите со господин Димитар Јотев.“

Патријархот раскажа дека лично разговарал со претставници на бугарската заедница.

„Разговаравме вчера телефонски со него, разговаравме и со отец Харалампиј. И така се чудиме — каков проблем е тоа, кога таму дошле 150 Бугари, да се дозволи да се отслужи литургија на бугарски јазик?“

Тој додаде дека дури и само еден свештеник да ја извршел службата на бугарски, тоа ќе било доволно за верниците.

„Народот го почитува овој празник и овие нешта, кои биле толку чувствителни во минатото. Не гледаме зошто има потреба денес повторно да се разгорува нешто што никому не му е потребно.“

Според патријархот Даниил, ваквите дејства создаваат непотребна тензија:

„Не можам да разберам што толку пречи во тоа и сè ќе беше мирно, сè ќе беше мирно и прекрасно.“

Во разговорот беше потсетено дека уште со султанскиот ферман за обновувањето на Бугарската егзархија, како и со договорот за укинување на схизмата во 1945 година, прашањето за богослужението на бугарски јазик било решено и во правна смисла.

„Така е, решено е, но гледаме дека има проблеми и се надеваме дека ќе се дојде до едно благополучно решавање на прашањето“, коментираше патријархот.

Тој беше прашан и дали ја поддржува одлуката на настојателството привремено да не дозволува грчки свештеници во храмот, додека конфликтот не биде решен.

„Тие го имаат тоа право според турското законодавство, бидејќи се регистрирани како религиозна организација и според законите во турската држава. Тие имаат целосно право да го направат тоа.“

Патријархот Даниил, сепак, изрази надеж дека по долгите преговори и повеќекратните обиди за решавање на проблемот ќе биде најдено разумно решение.

„Мислам дека одговорните фактори ќе ги земат предвид историјата, далечната историја на прашањето, блиската предисторија на прашањето и ќе најдат благополучно решение на ова прашање, така што сите да бидеме задоволни, таму да има редовно богослужение, на разбирлив јазик и да нема поводи за вакви тензии и недоразбирања“, додаде тој.