Достоинството го победува насилството

Христијан Пендиков

На денешен ден пред три години, ноќта меѓу 19 и 20 јануари 2023 година, бев нападнат и претепан — не поради злосторство, не поради навреда, туку само затоа што имав храброст да кажам кој сум. Само затоа што со гордост и чест се нарекував Бугарин — во земја каде што тоа сè уште звучи како обвинение, а не како право.

Три години подоцна, раните можеби заздравеле на телото, но не и во душата. Зашто човек може да прости, но не може да заборави. Животот ми се промени — личниот, професионалниот, па дури и начинот на кој го гледам светот. Но едно нешто не се променило: бугарштината од другата страна на Деве Баир продолжува да биде под притисок, понижувана и омаловажувана. Омразата се потхранува од политичко молчење, а стравот — од отсуството на правда.

Наместо да се бориме со јазикот на омразата, често гледаме колебање, неактивност и лицемерие. Злосторствата извршени од омраза остануваат неказнети, а вистината се премолчува за да не се „раздразнат“ силните на денот. Но вистината не може да биде премолчена — затоа што таа живее во луѓето, во сеќавањето, во името што го носиме.

Тоа што се случува во Скопје не е само локален проблем — тоа е европски тест за човечност. Држава што сака да биде дел од Европската унија треба да покаже дека ги почитува нејзините основни вредности: слободата на изразување, достоинството на човекот, владеењето на правото.

А кога дури и Амбасадата на Република Бугарија — симболот на нашата државност — станува објект на напад, тоа е јасен знак дека институциите во Северна Македонија сè уште не се подготвени да ги заштитат оние што мислат или се чувствуваат поинаку.

Политичарите во Скопје продолжуваат да ја користат националната идентичност како штит зад кој ја кријат сопствената немоќ. Омразата кон „другиот“ носи политички поени, но ја убива иднината. Вистинското помирување нема да дојде од декларации и комисии — ќе дојде кога еден човек ќе може мирно да каже „Јас сум Бугарин“, без да се плаши за својот живот.

Денес, три години по онаа ноќ, јас сè уште верувам. Верувам дека сеќавањето е посилно од стравот. Верувам дека достоинството го победува насилството. И верувам дека денот кога секој Бугарин во Северна Македонија ќе може слободно да каже кој е, ќе биде денот кога Европа конечно ќе биде целосна.

Продолжувам да се нарекувам Бугарин таму каде што тоа сè уште е забрането. И нема да престанам — затоа што слободата да бидеш тоа што си е најголемото човеково право. Ниту една држава не може да биде вистински европска ако не го штити.

И тука е моментот од срце да кажам — благодарам на сите што беа и остануваат со мене. На луѓето што ми подадоа рака кога беше најтемно. На оние што не се исплашија да застанат до мене и во каузата во која верувам.

Да живее Бугарија! Да живее вистината!