Фон дер Лајен во Варна: ЕУ ѝ доделува 10 милиони евра на Бугарија за спасувачки операции и го забрзува формирањето на Црноморскиот центар за безбедност

Претседателката на ЕК предупреди дека во последните месеци, особено во октомври, се забележува зголемување на нападите, заканите и нарушувањата на безбедноста што ги засегаат Бугарија и територијата на Европската Унија.

Европската Унија ѝ доделува 10 милиони евра на Бугарија за операции за потрага и спасување во Црното Море и го забрзува формирањето на заеднички центар за поморска безбедност на Бугарија и Романија, со финансирање од 50 милиони евра. Ова го објави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, за време на посетата на Варна, пренесува БГНЕС.

Претседателката на ЕК изрази сочувство за жртвите во двете тешки верижни сообраќајни несреќи на автопатот „Тракија“, во кои загинаа 11 лица, а 48 беа повредени.

„Сакам да им изразам најдлабоко сочувство на семејствата на загинатите, на повредените, како и Вам и на бугарскиот народ. Би сакала да им оддадам признание и на спасувачките екипи“, изјави Фон дер Лајен, обраќајќи му се на премиерот Румен Радев.

„Ова е многу трагичен момент и целосно разбирам дека ќе продолжиме на начинот што штотуку го опишавме“, додаде таа во врска со промените во програмата на посетата поради трагедијата.

Од Варна, премиерот Радев заедно со министерот за одбрана Димитар Стојанов заминува за Бургас, а потоа ќе ги посети Јамбол и Сливен за на самото место да се запознае со состојбата по тешките сообраќајни несреќи.

„Ви благодарам за поканата да ја посетам Варна, поморската престолнина на Бугарија. Пристигнав со една јасна порака: Европа стои зад Бугарија во овие тешки времиња, бидејќи безбедноста на Црното Море е безбедност на Европа“, нагласи претседателката на ЕК.

Фон дер Лајен предупреди дека во последните месеци, особено во октомври, се забележува зголемување на нападите, заканите и нарушувањата на безбедноста што ги засегаат Бугарија и територијата на Европската Унија.

„Оваа година, а особено во последниот месец, заедно бевме сведоци на зголемување на упадите, заканите и нападите врз Бугарија, односно врз територијата на ЕУ. Тука, во Военопоморската академија, добивме одлична, отрезнувачка и многу темелна презентација. Искрено ви благодарам за тоа. Токму затоа сум тука“, изјави таа.

Претседателката на Европската комисија посвети посебно внимание на нападите врз трговската пловидба во Црното Море.

„Дронови потопуваат трговски бродови, палат пловни објекти и убиваат цивили. Луѓе ги губат животите во морето, пловидбата е нарушена, а трошоците за осигурување вртоглаво растат“, посочи Фон дер Лајен.

„Намерата зад овие напади е јасна. Да се шират страв и несигурност во Европа. Го познаваме овој образец на дејствување и градиме отпорност кон него. Затоа можете да сметате на силен и единствен европски одговор“, нагласи таа.

Фон дер Лајен ги претстави главните теми за кои разговарала со бугарските власти, ставајќи го на прво место повторното воспоставување на слободата на пловидбата во Црното Море.

„Слободата на пловидбата во Црното Море мора повторно да се воспостави. Таа мора да се зачува. Ова е од животно значење за трговските патишта на Бугарија и Европа, но и за украинската економија и за глобалната сигурност во снабдувањето со храна“, изјави претседателката на ЕК.

Таа нагласи дека преку Црното Море се превезува храна за милиони луѓе, претежно на африканскиот континент.

Втората главна тема на разговорите била зајакнувањето на поморскиот надзор преку користење на европските сателитски капацитети.

„Потребно е да направиме многу повеќе, но можеме да ги користиме и сателитските снимки што ги обезбедува програмата ‘Коперник’. Преземањето снимки е удвоено од септември наваму. Ова е непосредна дополнителна придобивка што Европа може да ја обезбеди“, изјави Фон дер Лајен.

Претседателката на ЕК предупреди и на продолжувањето на странските кампањи за манипулирање со информации, насочени против европските држави.

„Третата тема за која разговаравме беше како да ја зајакнеме безбедноста на информацискиот простор. И натаму сме цел на странски кампањи за манипулирање со информации“, изјави таа.

„Нашиот одговор е јасен. Ние се спротивставуваме. Токму затоа, претходно оваа година го формиравме Европскиот центар за демократска отпорност. Тој ги обединува најдобрите експерти од целата Европска Унија и денес предложивме тесна соработка со бугарските власти за следење, откривање и разоткривање на овие кампањи“, нагласи Фон дер Лајен.

Четвртиот акцент во разговорите бил ставен врз зајакнувањето на европските одбранбени капацитети.

„Мора да ја зајакнеме нашата способност да се браниме. Премиерот правилно изјави дека, ако сакаме мир, мора да бидеме силни. Токму затоа Европа вложува значителни средства во одбранбената подготвеност“, изјави претседателката на ЕК.

Таа го поздрави учеството на Бугарија во сите европски одбранбени проекти од заеднички интерес.

Фон дер Лајен посочи дека Бугарија ќе може да искористи 3,3 милијарди евра преку европскиот механизам SAFE за заеднички одбранбени набавки.

„Главната програма за заеднички набавки е SAFE. Бугарија ќе може преку неа да искористи 3,3 милијарди евра. Но имаме и инструмент SAFE, кој Комисијата го започна пред две недели, со 21 милијарда евра за целата Европска Унија за втората фаза“, изјави таа.

Претседателката на ЕК го поздрави интересот на Бугарија за итно користење на овој инструмент со оглед на заострената состојба во Црното Море.

„Ја имате мојата целосна поддршка во тој поглед. Токму тоа сакаме да го постигнеме преку заедничкото европско финансирање – да ви помогнеме и да ве поддржиме во заштитата на заедничките европски граници“, нагласи Фон дер Лајен.

Таа посвети посебно внимание и на потребата од подобрување на капацитетите за реагирање при кризи на надворешните граници на ЕУ.

„Ужасните инциденти во Црното Море се показателен пример. Сакам да изразам сочувство и солидарност со жртвите од потонатите бродови и со семејствата на сите загинати или сè уште исчезнати лица“, изјави претседателката на Европската комисија.

Фон дер Лајен ги пофали бугарските спасувачки екипи за нивното дејствување при поморските инциденти.

„Во овој контекст сакам да ги поздравам храброста и ефикасноста на бугарските спасувачки екипи, кои помогнаа во спасувањето човечки животи од потонатите бродови. Импресионирана сум, а добивме и одлична презентација за нивната работа“, посочи таа.

„Затоа денес сакаме да објавиме дека веднаш обезбедуваме 10 милиони евра за активностите за потрага и спасување на бугарските власти“, изјави претседателката на ЕК.

Во објава на социјалната мрежа Икс, Фон дер Лајен исто така ја потврди одлуката.

„На Бугарија ѝ обезбедуваме и 10 милиони евра од фондовите на ЕУ за операции за потрага и спасување. Ова е европската солидарност на дело“, напиша таа.

Претседателката на ЕК објави и договор за забрзано формирање на заедничкиот центар за поморска безбедност на Бугарија и Романија.

„Во поширок контекст, мора да го ставиме во функција Црноморскиот центар за поморска безбедност, предводен од Бугарија и Романија. Ја поздравувам потесната поморска соработка не само меѓу Бугарија и Романија, туку и со Турција“, изјави Фон дер Лајен.

„Се договоривме сега да го забрзаме формирањето на Црноморскиот центар за поморска безбедност. Важно е тој да почне да функционира што е можно поскоро. Затоа сакаме јасни рокови за неговото завршување и предлагаме посебно финансирање од 50 милиони евра за овој центар. Ни е потребен сега“, нагласи таа.

На крајот од своето обраќање, Фон дер Лајен ја спомена претстојната 20-годишнина од пристапувањето на Бугарија во Европската Унија.

„Драг Румен, дозволи ми да завршам со уште една тема. И ти ја спомена. За помалку од два месеца ќе одбележиме 20 години од пристапувањето на Бугарија во Европската Унија. Колку извонреден пат“, изјави претседателката на ЕК.

„Едно е сосема јасно. Во овие 20 години Бугарија ја направи Европа посилна и побезбедна. Импресивно е да се види како помогнавте во заштитата на нашите југоисточни граници и како вашата одбранбена индустрија има значајна улога во зајакнувањето на одбранбените капацитети, како и во поддршката за Украина“, нагласи таа.

Фон дер Лајен соопшти дека со нетрпение очекува повторно да дојде во Бугарија за неколку месеци, на самитот посветен на поврзаноста.

„Ова е многу важен самит, на кој ќе ги разгледаме Средниот и Јужниот коридор во однос на прашања од исклучително значење – транспортот и трговијата, енергетиката и дигиталните технологии, како и сите аспекти поврзани со нив“, изјави таа.

„Европа беше добра за Бугарија, но и Бугарија беше многу добра за Европа“, додаде претседателката на ЕК.

Одговарајќи на новинарско прашање за финансискиот товар од европската поддршка за Украина, Фон дер Лајен ја нагласи потребата од зачувување на единството меѓу земјите членки.

„Мислам дека најважното нешто што нè обединува е тоа што сите сакаме мир. Најмногу од сè, луѓето во Украина сакаат мир. Токму на тоа се работи во моментов, вклучително и во Абу Даби“, изјави таа.

„Многу е важно да ја поддржуваме Украина, бидејќи Украина е стабилизирачки фактор. Русија беше таа што ја нападна Украина. Никогаш не смееме да го заборавиме тоа. Ако Украина престане да се бори во овој момент, ќе биде избришана од картата. Ако Русија престане да се бори во овој момент, војната ќе заврши“, нагласи Фон дер Лајен.

Таа изјави дека ЕУ ги поддржува сите напори и разговори за постигнување мир, а истовремено мора да ѝ помага на Украина да ја зачува својата стабилност и да ѝ се спротивстави на агресијата.

„Ќе разговараме за секој детаљ во Европскиот совет. Тоа секогаш се интензивни дискусии за секоја тема, бидејќи 27 различни земји членки имаат различни позиции. Но на крајот секогаш доаѓаме до добро решение“, заклучи претседателката на Европската комисија.