Ирски филантроп згрижил повеќе од 30 деца останати без родители по Илинденско-Преображенското востание во 1903 година

Во центарот на Софија, на почетокот на улицата „Свети Георги Софиски“, се наоѓа мал плоштад што го носи името на ирскиот филантроп Пирс О’Махони, кој на почетокот на 20 век пристигнал во Бугарија за да им помогне на децата останати без родителска грижа по задушувањето на Илинденско-Преображенското востание во 1903 година, пишува Радио Бугарија.

О’Махони обезбедил дом, образование и грижа за повеќе од 30 момчиња, кои од благодарност и почит го нарекувале „татко Пир“.

Роден во 1850 година во Даблин, Пирс Чарлс де Лејси О’Махони потекнувал од богато ирско семејство. Бил поранешен пратеник и поддржувач на ирската самоуправа. По вестите за задушувањето на востанието во Македонија и Одринска Тракија, одлучил да им помогне на децата што останале без родители.

Заедно со сопругата Алис пристигнал на Балканот, каде што се сретнал со бугарскиот егзарх Јосиф, кој ја поддржал неговата иницијатива. Потоа ги посетил Пловдив, Пазарџик, Самоков, Дупница и Бургас, каде што биле сместени бегалци од Османлиската Империја.

Во Софија купил и реновирал двокатна куќа на булеварот „Македонија“, во близина на Рускиот споменик. На 30 март 1904 година таму официјално било отворено сиропиталиштето „Свети Патрик“, именувано по заштитникот на Ирска.

Според податоците на Регионалниот историски музеј во Софија, О’Махони ветил дека децата ќе добијат образование и воспитување што ќе им овозможи да станат чесни и трудољубиви граѓани.

Тој и неговата сопруга живееле во сиропиталиштето и лично учествувале во грижата за децата. Момчињата посетувале училишта во Софија, а Алис дополнително им предавала англиски и француски јазик.

Во 1905 година О’Махони ја изградил вилата „Ирска“ во Костенец, каде што децата ги поминувале летните одмори. По смртта на сопругата во 1906 година, продолжил да се грижи за нивното образование и професионално оспособување.

Еден од неговите штитеници бил Атанас Благов Попфилипов од селото Бачево, Разлошко, кој благодарение на поддршката од ирскиот филантроп го продолжил образованието и во 1912 година станал студент по медицина на Универзитетот во Даблин.

Во сведоштво снимено во 1983 година, кое се чува во Златниот фонд на Бугарското национално радио, Попфилипов раскажува дека О’Махони собрал 33 сирачиња, додека според официјалните податоци нивниот број бил 32.

Ирскиот филантроп останал во Бугарија до 1909 година, а сиропиталиштето продолжило да работи до 1914 година, кога сите негови штитеници го завршиле образованието.

Во јануари 1915 година бугарскиот цар Фердинанд го одликувал О’Махони со орденот „За граѓански заслуги“.

Пирс О’Махони починал во Ирска во 1930 година. Неговото хуманитарно дело е документирано во книгата „Пирс О’Махони – еден Ирец во Бугарија“ од Марија Спасова и Шејмус Шортал, објавена во 2002 година, како и во романот „Роден на Велигден“ на писателката Бојка Асиова.