Извршната директорка на ММФ, Кристалина Георгиева: Вештачката интелигенција ќе засегне 60% од работните места во развиените економии

Околу 40 проценти од работните места во светот со текот на времето ќе бидат засегнати од вештачката интелигенција, изјави извршната директорка на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Кристалина Георгиева, на дискусија во Бангкок, пренесува 24 Часа. Во развиените економии тој удел изнесува околу 60 проценти, а во земјите со ниски приходи – 23 проценти.

„Ова е цунами што настапува бавно, но сепак е цунами“, рече Георгиева на дискусијата „Мали модели на вештачка интелигенција: повеќе и подобри работни места“, организирана од Светската банка во рамките на годишните средби на двете институции за 2026 година.

Таа објасни дека влијанието на технологијата може да се манифестира преку олеснување на работата, промена на потребните вештини или укинување одредени работни позиции.

Понискиот удел на засегнати работни места во земјите со ниски приходи, според Георгиева, не значи дека тие се во поповолна положба, туку дека вештачката интелигенција сè уште не е толку широко застапена во нивните економии.

Истражување на ММФ за американскиот пазар на труд покажува дека веќе 10 проценти од работните места бараат понапредни вештини за работа со вештачка интелигенција. Овие позиции се подобро платени, додека се намалува бројот на работни места што вклучуваат рутински и повторливи задачи.

Истовремено расте нископлатената вработеност во области како градежништвото, центрите за податоци и услугите. Нето-ефектот врз вработеноста во анализираниот дел од американскиот пазар е позитивен, но Георгиева предупреди дека тоа не е доволна причина за спокојство, бидејќи растот се бележи кај пониско платените позиции.

Посебен ризик постои за младите, кои најчесто ја започнуваат кариерата со рутински задачи, пред да стекнат искуство и да преземат посложени одговорности. Намалувањето на почетните работни позиции може да им го отежне влезот на пазарот на труд и понатамошниот професионален развој.

Георгиева ги повика владите да ги следат промените во вработеноста, да ги приспособуваат образовните системи и да го поттикнуваат доживотното учење.

„Не можеме точно да предвидиме како ќе изгледа пазарот на труд за пет години“, истакна таа, нагласувајќи дека следењето и анализата мора да водат кон конкретни дејства.

Според неа, државите треба да ги проценат и последиците врз јавните финансии. Ако вештачката интелигенција го зголеми уделот на капиталот на сметка на трудот, ќе биде потребно преиспитување на начините за обезбедување буџетски приходи, од кои значителен дел доаѓа од оданочувањето на приходите од труд.

Говорејќи за економскиот раст, Георгиева посочи дека првичниот ефект доаѓа од зголемените инвестиции и побарувачката, меѓу другото поради изградбата на центри за податоци и развојот на модели на вештачка интелигенција. Засега придобивките се концентрирани во ограничен број економии.

На дискусијата учествуваа и претседателот на Групацијата на Светската банка, Аџај Банга, и претседателот на Сингапур, Тарман Шанмугаратнам.