Колев: Бугарскиот дух во Северна Македонија ги скрши оковите на стравот

//

И ако некој мисли дека нашата Македонија ќе ја оставиме во рацете на некои мародери кои ќе ја чуваат 100 години надвор од нормалниот европски свет, тоа нема да се случи.

Петар Колев, лидер во Северна Македонија на ПП „Граѓанско демократска унија“, во интервју за пресекот на денот ​​„Ова е Бугарија“ на радио „Фокус“.

До кога ќе се игнорираат правата на етничките Бугари во Северна Македонија? Од Брисел одиме во Скопје. Таму е и претседателот на македонската политичка партија „Граѓанско демократска унија“, Петар Колев, на кого ќе му ги упатиме нашите прашања. На почетокот на месецот, Собранието на Северна Македонија донесе срамен закон за промена на имиња на клубови и здруженија и се разбира, промените се однесуваат само на бугарските клубови „Ванчо Михајлов“ и „Цар Борис III”. Тамошните власти исто така не одобруваат создавање на ново бугарско здружение кое би го носело името на цар Фердинанд. Почнаа да се спроведуваат некои од обврските од француското претседателство или овој случај со предлог-законот само го потврдува правилото „Бугарите остануваат лишени од права“, господине Колев?

– Има две работи кои би сакал да ги споделам со вас и со вашите слушатели. Првин, ова не е преседан – некој во Македонија да се обидува да забрани бугарски организации. Тоа се случува и се случувало многу пати низ годините. А откако Македонија стана независна држава, сигурно се сеќавате на забраната за здружението „Радко“ – тоа е првото бугарско здружение во Република Македонија како независна држава, кое помина низ процес во Европскиот суд за човекови права и Македонија беше принудена да го регистрира, ама ти станува јасно дека кога ќе се впери прст во здружение, макар и да е во најлошата држава на светот, тоа ќе биде уништено, а токму тоа и се случи со „Радко“.

Всушност, пораката е многу јасна – дека македонската држава нема намера да дозволи постоење на легални бугарски организации во Македонија во било која форма. Пред некое време имаше само едно објаснување, денес објаснувањето е дека некои имиња и пречат. Се разбира, во Македонија има и други бугарски здруженија кои не носат такви имиња, но тие продолжуваат да бидат предмет на константен нездрав интерес, што инаку се нарекува административен и државен притисок од најразлични структури, почнувајќи од судскиот систем, поминувајќи преку извршната власт, државните служби итн., итн. Ова е моментот кој е исклучително важен додека во Бугарија гледам некаква дебата – зошто овие здруженија се нарекуваат вака или така, зошто имаат такви имиња, дали тоа било некаква провокација – сакам да споделам со нашите сонародници во Бугарија дека има нешто што е исклучително важно, а тоа е дека македонските Бугари веќе сме цврсто решени да не се срамиме од нашата историја, да не се срамиме од нашето минато и немаме никаква намера да се откажеме од тоа наше минато и од тоа да ја зачуваме нашата историја и културно наследство.

Ако некој во Софија решил дека може да се откаже од дел од бугарската историја, тој треба да го направи тоа на своја сметка. Ние, македонските Бугари, повеќе од 100 години ја водиме оваа битка за некои апсолутно нормални, апсолутно човечки и апсолутно разбирливи работи за целиот нормален свет, што, патем, конечно заврши како процес со предлог од Европската Унија – таканаречениот француски предлог. Т.е. На крајот се покажа дека голем дел од модерната и развиена Европа нè разбира, но некои во Република Северна Македонија или некои други противници во Софија не нè разбираат. Тоа е првиот момент. Второ, повеќе од јасно е дека македонската држава започна судски процес преку Уставниот суд против овие здруженија за кои зборуваме. Процесот на Уставниот суд е јасен, целта е јасна, да се забранат овие здруженија.

Тука не станува збор за тоа да се преименуваат или да бидат – не знам, да бидат направени под некое име што ќе биде погодно за Скопје, за Белград, за Москва. Не можам да разберам што очекуваат овие луѓе да направиме за да не остават на мир, едноставно да можеме да бидеме Бугари. Но, сето тоа се случува со јасна цел и овој процес на Уставниот суд е започнат со цел да се забранат овие здруженија. И кога ги имаме сите овие факти и ова горчливо искуство од блиското и далечното минато, не можеме а да не извлечеме заклучок дека Република Северна Македонија во оваа фаза нема апсолутно никаква намера да се реформира, да се промени и што е најважно, да се европеизира. Бидејќи ние, како граѓани на оваа земја, сакаме да ја видиме како модерна членка на Европската Унија и лојална членка на сојузот во која членува и Бугарија, воениот сојуз – НАТО алијансата. Не постои друга таква држава во Европската Унија и во НАТО која забранува невладини организации со ретроактивен закон. Ова се случува само во Македонија и Руската Федерација. И не можам да разберам зошто некој – јасно е, патем, зошто некој постојано бара такви провокации, најразновидни дејства што можат да доведат само до еден единствен резултат.

Оваа мимикрија или овие лажни приказни дека Македонија сака да биде дел од Европската Унија, со овие постапки блескаат и на сите јасно им става до знаење дека Македонија не сака да стане дел од Европската Унија, бидејќи таа не само што не го почитува Договорот за добрососедство со Бугарија, кој е билатерален договор – туку со овие постапки таа го негира или не сака да го почитува предлогот на Европската унија или таканаречениот француски предлог, каде што еден од главните столбови на овој предлог беше во насока на човековите права. А правото на здружување на граѓаните е едно од основните човекови права. И не можам да разберам што очекува Република Северна Македонија, што сака да постигне со овие дејствија. Според мене, политичката елита во Скопје бара начин како сама да се запре на патот кон Европската Унија. Не можам да најдам друго логично објаснување. Зошто го прави тоа? Можеби нејзините господари од Белград и од Москва сѐ уште не и дозволуваат на Македонија да стане нормална европска држава. Можам да најдам само такво објаснување. Не верувам дека политичката елита на Македонија не сфаќа колку е важно членството на земјата во Европската Унија.

Единственото нешто што ми дава логично објаснување е дека овие луѓе се крајно зависни од одредени ситуации во Белград и во Москва и некакви сили ја туркаат Македонија кон нова конфронтација со Бугарија, кон нови проблеми со веќе прифатениот француски предлог. Да не заборавиме дека го изгласа и македонскиот парламент, т.е. во моментов државата Македонија не почитува нешто за што гласал македонскиот парламент. Таков преседан тешко може да се пронајде во нормална европска држава. И сето ова, според мене и според она што го дискутиравме со колегите, се прави со јасна цел Македонија да ги одложи најважните работи што треба да се случат, а тоа се реформите и промените што треба да започнат на патот кон европските преговори за европска интеграција на земјата.



Господине Колев, каква ќе биде судбината на двата бугарски клубови – „Ванчо Михајлов“ и „Цар Борис Трети“? Уставниот суд за кој известивме дека во четвртокот отворил постапка за промена на нивните имиња, најверојатно заради забрана, каква одлука ќе донесе?

– Можеби некој треба да се потсети дека во 1934-та год. Внатрешната македонска револуционерна организација беше забранета со декрет, но тоа не ја забрани каузата поради која беше создадена оваа организација. Луѓето кои моментално губат време барајќи секакви изговори и лостови за забрана на една, друга, трета или петта организација, не можат да го забранат духот што излезе од шишето, а тоа е бугарскиот дух во Македонија. Ако пред дваесет или триесет години имаше една генерација македонски Бугари, од кои повеќето не се веќе живи – Господ да им прости, денес оваа генерација македонски Бугари е малку поинаква.

Голем дел од овие луѓе се и европски граѓани, дипломиравме на универзитети во европските метрополи, некои од нас дипломираа и во Бугарија, а нашиот слободољубив дух не може да биде скршен со некаков судски акт на некој суд или со желбата на некој репресивен апарат да забрани едно, друго, трето или петто здружение. Напротив, тоа не мотивира. И мислам дека е крајно време да се разбере дека така не треба да се одвиваат односите меѓу различните етнички групи во Република Македонија. Затоа што го почитуваме правото на здружување на сите наши сограѓани – и на оние кои се Албанци, и Турци, и Власи и Роми, и сите тие имаат свои невладини организации, свои културни организации, свои ансамбли. И не ни пречи. Не можам да разберам зошто некој е против тоа да имаме право да ја почитуваме нашата историја и нашата култура, тоа ми е несфатливо од една страна. И второ, овој бугарски дух, кој ги напушти оковите на стравот, нема намера да ја прекине својата борба за рамноправност. Ние, македонските Бугари, сме државотворен елемент на оваа држава. Создавањето на Република Северна Македонија е идеја на бугарските револуционери. Нашите дедовци Бугари гинеа за Македонија да стане независна и слободна држава. Тоа не беа албанските дедовци, турските, влашките или некои други. Бугари ги положија коските за да има слободна Македонија. И ако некој мисли дека нашата Македонија ќе ја оставиме во рацете на некои мародери кои ќе ја чуваат 100 години надвор од нормалниот европски свет, тоа нема да се случи.

Очигледно, дојде време кога бугарштината треба да се судри директно со тој македонизам, со отровот што го создадоа Коминтерната и Србија за да откине и уништи дел од бугарскиот народ. Дојде време за фронтален судир меѓу бугарштината и македонизмот. И мислам дека немаме друга алтернатива освен да одиме по овој пат, бидејќи по нас доаѓаат други генерации кои нема да ни простат ако сега престанеме, ако се исплашиме, ако се прикриеме. Работите стигнаа до таму што Европа и Западниот свет ја разбраа каузата на македонските Бугари. Немаме право да отстапиме од оваа кауза бидејќи сме подготвени и убедени во тоа дека одиме по вистинскиот пат и нема да отстапиме од тоа. Бидејќи знаете, изморени сме од глетката нашите деца расплакани да се враќаат дома поради говорот на омраза во училиште, каде што вперуваат прсти кон нив и ги нарекуваат „фашисти“, „татаро-монголи“, „убијци“ итн., а во истото време оддаваат почит кон портретите на нивните дедовци и ги прогласуваат за национални херои. Ова е уникатен психолошки парадокс што се случува во Македонија. Од една страна националните херои, сите до еден, сами за себе велеле дека се Бугари, но нашите деца се под притисок во училиште и се плашат или расплакани се враќаат дома затоа што се Бугари или знаат дека се Бугари. Тоа веќе немаме намера да го толерираме бидејќи гледаме дека работите одат кон радикализација.

Очигледно ќе се дојде до овој момент на радикализација. Апсолутно на сите треба да им биде јасно дека еден човек, една заедница која ќе биде ставена на ѕид, нема да има многу алтернативи. Не понижуваа во Охрид, не гаѓаа со јајца, ни фрлаа шишиња, ни палеа клубови, ни ги навредуваа децата, нашите родители ги бркаа од работа, малтретирани на секој можен начин. Некој треба да си ја чукне главата и да сфати дека трпението ни е при крај. Не сакам да звучам радикално, не сакам да звучам грубо, но се надевам дека оние кои имаат можност да влијаат на овие процеси ќе го слушнат овој искрен разговор што го водиме во моментов. Доста ни е да толерираме таков нехуман третман кон нас, уморни сме некој да мисли дека во нашата земја, во нашето родно место каде што се погребани нашите дедовци, каде што загинаа нашите бугарски војводи за оваа слобода, да продолжиме да дозволуваме некој да го понижува нашето или достоинството на нашите семејства.

Тоа треба да заврши еднаш засекогаш. И ако некој мисли дека ќе се откажеме од тоа, забранувајќи ни некакво, едно, друго, трето или петто здружение, морам да му кажам дека е во заблуда. Затоа нудиме нешто поинакво: нудиме дијалог. Бараме дијалог со македонските институции и се обидуваме преку дијалог да најдеме решение. Сметаме дека работите треба да се решаваат преку дијалог. За жал, во оваа фаза сите се глуви, сметаат дека овие прашања треба да се решат од позиција на сила. Ние не размислуваме така.

Затоа, најверојатно ќе мораме да водиме правни постапки во Македонија, да го исцрпиме внатрешниот правен поредок. Ако ова не биде успешно, немаме друг избор освен да се обратиме до европските институции и до Европскиот суд за човекови права.



Претходна статија

(Галерија) Успешно заврши културниот фестивал „#EntreCultFest“ на Фондација „Бугарска памет“

Следна статија

(Видео) Перев: Бугарите во Македонија ќе ги зачуваат имињата на своите клубови

Најново од Интервју