„Македонски алманах“ од 1940 година повторно достапен за читателите во Бугарија

Од денеска на бугарскиот книжевен пазар, благодарение на издавачката куќа „Тангра“, се појави фототипното издание на уникатниот „Македонски алманах“, јавува БГНЕС.

Алманахот е првично издаден во 1940 година од Македонската патриотска организација (МПО) во САД и Канада. Негов креатор е Петар Ацев, роден во Скопје во 1903 година, син на Георги Ацев – службеник во митрополијата на Бугарската егзархија. Од 1933 година тој живее во Индијанаполис, каде станал секретар на МПО.

Изданието, препознатливо по црвената корица со црн наслов и илустрација, пренесува дел од визиите на македонските Бугари од МПО за иднината. На првите страници е објавена карта на целата област Македонија, претставена како татковина и можност за идна самостојна држава. Според етнографските податоци, мнозинство од населението се Бугари, по кои следат Грци, Албанци, Турци, Власи, Евреи и други народности.

Картата е изработена врз основа на делото на Васил К’нчов и е препечатена од извештајот на Карнегиевата комисија од 1914 година. Со тоа се продолжува визијата на водачите на ВМРО – Тодор Александров и Иван Михајлов – за автономна или независна Македонија со доминантен бугарски елемент.

Во првиот дел од Алманахот се вклучени публикации на познати научници, новинари и дејци, кои го истакнуваат бугарскиот национален облик на Македонија. Присутни се географски и етнодемографски статистики од разни извори, податоци за просветни и црковни центри, економскиот живот, традиционални носии, народни песни и историски случувања.

Особено внимание е посветено на националноослободителното движење на македонските Бугари, легалните и револуционерните форми на борба, како и на личности – книжевници, духовници, научници, револуционери и општественици кои го сочувале името, јазикот и културата. Како во македонски пантеон се запишани десетици борци што загинале за слободата на Македонија.

Ацев успева да објави и пошироки податоци за активностите на ВМРО во меѓувоениот период, со акцент на жртвите во борбата против српско-грчката тиранија – меѓу кои Мара Бунева, Владо Черноземски, Илија Кушев и Љубомир Весов – како и на „великите покојници“ Симеон Евтимов, Јордан Ѓурков и Димитар Михајлов. Иван Михајлов е претставен како „достоен водач на борбена Македонија“.

Во дел од Алманахот е создадена патриотска антологија со творби на Константин Миладинов, Христо Ботев, Иван Вазов, Пејо Јаворов, Елисавета Багряна и други автори од македонската емиграција. Вклучена е и карикатура на Александар Божинов, која го разобличува угнетувањето на Бугарите во Добруџа, Западните покраини, Македонија и Тракија.

Почит е оддадена и на македонските книжевници и научници: браќата Миладинови, Јордан Хаџиконстантинов – Џинот, Григор Прличев, Кузман Шапкарев, како и Трајко Китанчев, Димитар Матов, Никола Милев и особено проф. Љубомир Милетиќ – поврзан со Македонскиот научен институт.

Изданието се одликува со одлична полиграфска изработка и голем број илустрации кои ја збогатуваат содржината. Алманахот претставува извонреден извор за историјата на македонската емиграција во Северна Америка, за културниот и политичкиот живот на македонските Бугари во пресрет и почетокот на Втората светска војна.

Овој труд претставува илустрирана енциклопедија, што нуди податоци не само за географијата и историјата на Македонија, туку и за политичките организации на Македонците во САД и Канада, црковните заедници, друштвата, семејствата и познатите личности од емиграцијата.