Македонските Бугари ги формираат темелите на бугарската емиграција во САД

Регионот во САД меѓу државите Илиноис, Охајо, Мичиген и Индијана е дом на најстарите бугарски доселеници во Северна Америка, потсетува генералниот конзул на Бугарија во Чикаго, Светослав Станков, во интервју за Радио Бугарија. Токму во овој регион, во почетокот на 20 век, се формира силна бугарска заедница која и денес е активна и обединета околу културните и духовни вредности на татковината.

Историчарот Спас Ташев од Бугарската академија на науките во своја анализа од 2022 година истакнува дека бугарските миграции кон САД започнуваат уште во втората половина на XIX век. Тие доаѓаат од територијата на денешна Бугарија, но и од тогашните османлиски земји во Македонија и Одринска Тракија. Втората поголема емигрантска бранува се случува по Илинденското востание (1903), а третата – по Балканските и Првата светска војна.

„Најмасовна е емиграцијата од подрачјата на Егејска и Вардарска Македонија, кои подоцна паѓаат под грчка и српска власт. Уште на почетокот на 20 век бројот на тие Македонци-бугари во Америка изнесува околу 40.000 и продолжува да расте“, вели Ташев. Во американските пописи, тие се запишувани како Бугари со мајчин јазик бугарски, а изградиле свои цркви, весници и културни организации, користејќи го исклучиво литературниот бугарски јазик. Многу од организациите носат називот „македоно-бугарски“.

„Историјата на бугарската емиграција во Америка е драматична, со бројни предизвици, но и со големи успеси“, вели генералниот конзул на Бугарија во Чикаго Светослав Станков во интервју за Радио Бугарија. Според него, од 1903 до 1940 година, најмалку 50.000 Бугари од Егејска Македонија се доселиле во САД, каде изградиле десетици цркви – некои од нив и денес функционираат под јурисдикција на Бугарската патријаршија. Најстарата црква е изградена во Јужен Илиноис во 1910 година.

Бугарската заедница во консуларниот регион на Чикаго опфаќа голема територија – од Денвер (Колорадо), преку Минесота, Висконсин, Охајо до Мичиген. „Чикаго е најбугарскиот град во Америка“, вели Станков, посочувајќи две значајни годишни традиции:

„Првата е кревање на бугарското знаме на 3 март во центарот на Чикаго – традиција започната од ‘Бугарскиот национален фронт’ во 50-тите години. Втората е ‘Парадата на Бугарија’, што ја организираме последниве четири години околу 24 мај и која ги собира сите бугарски училишта, културни центри и танцови групи.“

Во Чикаго постојат 13 бугарски неделни училишта, а вкупно во регионот се 15. Има најмалку 5 активни танцови ансамбли. „Фолклорот и танцот се мост кон други заедници – не бараат познавање на јазикот, и одлични се за сите генерации“, нагласува Станков.

Иако бугарските организации имаат различна структура и ниво на соработка, сите ги обединува љубовта кон татковината и желбата за зачувување на националниот идентитет. „Ние како Конзулат секогаш сме отворени за поддршка и посредување меѓу организациите“, додава Станков.

Со жалење констатира дека во моментот нема Бугарин на избирана политичка функција во САД, но изразува надеж дека со упорност, заедништво и преку иницијативи како Парадата, тоа наскоро ќе се промени.