Меѓу пропагандата и Европа: политичката реалност на Северна Македонија*

Арсим Зеколи

Оние што не само што ја следеле, туку и ја живееле матрицата на српската пропагандна стратегија, знаат како да ги препознаат нејзините традиционални тактики. Според нив, кога српската пропаганда има недостиг од контрааргументи, таа прибегнува кон потсмев, исмејување, оцрнување и потценување на релевантни аргументи и факти.

Оттука, не е потребен голем напор за да се препознае синхронизацијата на српската пропаганда во македонските медиуми, која паралелно ја провоцира Софија „да се однесува европски“, како и честото обраќање кон Албанците, а особено кон лидерите на ДУИ, како „Европејци“. Пристапот, надвор од нијансите, е ист – веќе празната кутија со аргументи се компензира со цинизам од типот „Шумадиски шерети“ и „Рокери од Вардарот“, како и со истрошени „сили и фази“ од осумдесеттите и неколку пороци за „Тута Бугарин“ и „Фатиме Фекали“.

Но, како што често се случува, зад ваквата насилна подривна активност се крие и расте болка. Затоа, наместо да се отфрли, препорачливо е да се разјаснат мотивите зад кампањата на тактиката за субвенционирање на Бугарите и Албанците како инструменти на стратегијата за пејоризација и дегенерација на поимот „Европа“, како дополнување на веќе припитомени термини како „Европа крвава, сатанска, педофилска, губитничка“ и слично.

Користејќи го аргументот „Бугарија да се однесува европски“, официјално Скопје не настапува од позиција на присвојување на модернизмот. Всушност, тоа е секундарна причина. Примарната причина е поврзана со супрематистичката ментална матрица наметнувана од Белград, со која се проектира и сугерира „неевропскиот идентитет“ на Бугарија и Бугарите, односно како дипломатско надградување на вулгарниот начин на размислување и вокабуларот за „бугаро-татаро-монголите“. Од друга страна, иако примитивната конотација на заднинските мотиви е зачувана, јасно е дека официјално Скопје ги разбра последиците од лекомисленото припишување шовинистички атрибути на Бугарите и е принудено да се адаптира кон порафинирани, плашливи, закулисни, дипломатски алузии.

Стратегијата за планирано „дегенерирање“ на Европејците преку нивнито припишување на Албанците, особено преку темата за возење во алкохолизирана состојба, претставува вообичаена шовинистичка матрица на потсмев од позицијата на супрематистичка сенка на инфериорност, но има и едно сосема паразитско измерение. Тоа се одразува врз актуелната позиција на Северна Македонија во целина и врз македонскиот естаблишмент посебно.

Етикетирањето на политичарите од ДУИ, а особено на Али Ахмети лично, како „Европејци“, е површно шовинистичко, но и потсвесно потврдува дека во овој момент (почнувајќи од мај 2024 година) токму ДУИ и Али Ахмети се единствените преостанати претставници, поддржувачи, верници, промотори и бранители на она што останало од европската агенда во Северна Македонија. Особено по скандалозната површна партиска ураниловка меѓу ВМРО и СДСМ и подземното усогласување меѓу псевдоконзервативната скопска десница и квазилибералната водњанска левица.

Статусот на ДУИ и Али Ахмети како последни Европејци на политичката сцена дополнително е нагласен поради сателитската приврзаност на владата на ВМРО-ДПМНЕ преку ВЛЕН, чие епизодно соживување е создадено исклучиво како профитерски олигархиски и кариерен контрааризам на ДУИ, без внатрешна кохезија и заемна доверба.

За да се разбере апсурдот на ВЛЕН, важно е да се согледа ставот на „духовниот татко“ на обединувањето – косовскиот премиер Албин Курти, според кого „Албанците беа поделени, но се обединија во ВЛЕН“. Прашањето не е кој ги обединил, туку против кого се обединиле. ВЛЕН нема ниту една критичка позиција кон ВМРО-ДПМНЕ или СДСМ, туку исклучиво и остро се спротивставува на ДУИ.

Вистинскиот проблем е што ВЛЕН сè повеќе се перципира како обединета врз религиска, источна и антиевропска матрица, во конфликт со проевропската ориентација на Албанците и со ДУИ како политичка прагма.

Доминацијата на прикриено проердоганистички и антиевропски кадри е очигледна не само за западните набљудувачи, туку и за мнозинството Албанци.

Оттука, успехот на Курти е мираж. Тој е само популарна фигура под чие име се обединуваат албанојазични, но не и албанодуховни групи, кои често се усогласени со македонојазичните српски стратегии за потсмев не само кон ДУИ и Али Ахмети, туку и кон самиот албански идентитет.

Со овој пристап, ВЛЕН создаде „кукавичко јајце“ – за првпат, без согласност на Албанците, албанските претставници стануваат дел од антиевропскиот идентитетски наратив.

Промената во односот на ЕУ кон Скопје по формирањето на владата на Мицкоски е јасен сигнал дека фаворизирањето на ВЛЕН претставува зајакнување на антиевропскиот дискурс.

Понатаму, хистеризацијата на ДУИ како извор на сè зло, паралелно со молкот за корупцијата во ВМРО и СДСМ, се надополнува со сервилниот став на ВЛЕН, кои не се осмелуваат да применат исти аршини кон македонските партии.

Оттука, поставувањето на ДУИ како извор на лицемерието е и идентитетско и геополитичко прашање – судир меѓу европската и американската концепција, кој на терен се сведува на избор меѓу „пари од ЕУ“ и „пендрек и чадор од САД“.

Во тој контекст, не станува збор за Европа или Америка, туку за судир меѓу општеството и корупцијата.

Тоа е дијаграмот на реалноста.

Сè друго се само карикатурни цртежи од Скопје.

* Насловот е на редакцијата