Млади инженери од Бугарија создадоа соларни жалузини што ладат и произведуваат електрична енергија
Сите го познаваме она летно чувство во канцеларијата или дома – сонцето немилосрдно пече низ стаклото, ние брзаме да ги спуштиме ролетните, клима-уредот почнува да работи со полна сила, а броилото за струја се врти како лудо. А што ако истата таа ролетна престане само да се крие од сончевите зраци и конечно почне да работи за вас?
Токму оваа идеја ја претвораат во реалност Денис Исметов, Ивијан Стојанов и Александар Колчев – тројца млади инженери од Техничкиот универзитет во Софија. Компанијата развива надворешни венецијански жалузини со интегрирани фотоволтаични ќелии, кои истовремено ги засенуваат просториите и произведуваат електрична енергија. Зад проектот стојат Денис Исметов, Ивијан Стојанов и Александар Колчев, јавува Бизнес Новините.
Идејата започнала како студентски проект на Техничкиот универзитет во Софија пред околу две години. Првично, тројцата се пријавиле на натпревар за зелени технологии речиси „на шега“. Но, додека ги развивале концептот и бизнис-планот, почнале да го согледуваат неговиот потенцијал.
„SolarBlinds започна пред, можеби, две години како студентска идеја на Техничкиот универзитет во Софија. Учествувавме на еден натпревар за зелени технологии, речиси на шега, само колку да учествуваме. Оттаму, во процесот на претставување на проектот, почнавме да ги развиваме концептот и бизнис-планот и идејата постепено почна да се оформува како реален проект.
Потоа ја валидиравме идејата со локален бизнис во Бугарија кој се занимава со надворешни жалузини. Кога слушнаа за неа, уште во многу рана фаза, ни рекоа: „Ние вакво нешто досега не сме виделе и дефинитивно сме заинтересирани за вакво решение“. Така, всушност, започна целиот пат на SolarBlinds“, раскажува Денис.
Од ролетна до соларен панел
SolarBlinds претставува надворешна жалузина во чии ламели се интегрирани фотоволтаични ќелии. На тој начин, површината пред прозорецот има две функции – го ограничува директното сончево зрачење кон просторијата и користи дел од таа сончева енергија за производство на електрична енергија.
Токму комбинацијата е суштинскиот дел од концептот.
„Кога ќе ги додадеме овие соларни ќелии на нашиот производ, ќе добиеме иновативна соларна жалузина која се поставува од надворешната страна на прозорецот. На тој начин обезбедувате сенка и истовремено складирате енергија“, објаснува Исметов.
Според тимот, една ваква жалузина може да произведе доволно електрична енергија за неколку лаптопи, за повеќекратно полнење мобилен телефон или за работа на некој апарат за домаќинство во одреден период од денот.
Производството зависи од конкретната ориентација на прозорецот и количеството сончева светлина. Доколку повеќе прозорци се опремени со SolarBlinds, системот може да има позначителен придонес во потрошувачката на едно домаќинство.
Не е важна само произведената енергија
Според креаторите, ефектот од технологијата не се исцрпува само со произведената електрична енергија. Бидејќи жалузините се поставени од надворешната страна на прозорецот, тие го ограничуваат директното загревање на просториите. Тоа може да ја намали потребата од ладење, а со тоа и трошоците за електрична енергија.
Од SolarBlinds посочуваат дека нивната цел е инвестицијата во системот да може да се врати за околу пет до шест години, преку комбинација од произведена и заштедена електрична енергија.
Цената на готовиот производ сè уште е дел од процесот на развој. Тимот работи технологијата да биде доволно ефикасна, но истовремено да не бара премногу специјализирано и скапо производство.
Големиот неискористен ресурс е пред нашите очи
Според основачите на SolarBlinds, една од најголемите можности се површините на зградите кои во моментов остануваат неискористени за производство на енергија.
„Процентот на неискористен потенцијал за производство на енергија од прозорците и фасадите на зградите околу нас е многу голем. Во моментов градежништвото е еден од најголемите сектори што се развива со висока динамика. Всушност, зградите располагаат со големи површини кои се неискористени и пасивни.
Идејата е токму тука – SolarBlinds да биде партнерот што пасивниот ресурс на зградите ќе го претвори во вреден ресурс, односно во производство на зелена енергија. Тоа, всушност, е клучот кај новото градежништво.“
Ова е особено интересно кај деловните згради со големи застаклени фасади. Таму сончевата светлина често претставува проблем во топлите месеци, па компаниите инвестираат во решенија за засенчување и ладење.
Соларна енергија и за луѓето што живеат во станови
Друг потенцијален пазар се станбените згради. Сопствениците на куќи полесно можат да инсталираат фотоволтаични панели на своите покриви. Кај становите можностите се поограничени – главно на балконите, каде што расположливата површина е мала.
„Додека сопствениците на станови ја немаат оваа можност, единствената опција за нив е балконот, но и таму површината е многу ограничена“, посочува тимот.
Дополнителен предизвик при поставувањето соларни панели на фасади може да бидат административните барања и процедурите поврзани со промени на зградата. Кај SolarBlinds идејата е производството на електрична енергија да биде интегрирано во елемент кој и онака има своја функција во зградата.
Технологијата е наменета и за новоградби и за постојни згради. Кај новите проекти нејзината интеграција би можела да се планира уште во фазата на проектирање, додека кај старите згради се потребни дополнителни технички решенија.
Вистинскиот предизвик е жалузините да работат со години
За тимот, сепак, производството на електрична енергија не е единствениот проблем. Една соларна жалузина мора да продолжи да ја исполнува својата основна функција – да го засенува прозорецот, а истовремено да ја задржи ефикасноста на фотоволтаичните ќелии.
Тука се појавува и еден од најголемите инженерски предизвици – издржливоста.
Жалузините постојано се изложени на надворешни влијанија – прашина, влага, температурни промени и непрекинато движење на ламелите. Наталожувањето нечистотии врз ќелиите исто така може да ја намали нивната ефикасност. Затоа тимот работи на решенија што ќе ја ограничат потребата од одржување, вклучително и специјални премази.
„Не сакаме да ангажираме човек кој ќе мора да ги чисти.“
Целта е системот да биде максимално самоодржлив и да ја задржи својата ефикасност во подолг временски период.
Зошто производството да биде во Бугарија?
Доколку развојот успешно ги помине тестирањата, амбицијата на SolarBlinds е производството да биде во Бугарија. Тројцата основачи се бугарски инженери и сакаат технологијата да се развива и произведува во земјата.
„Целиот тим сме од Бугарија, ја сакаме земјата, инженери сме и сакаме токму тука да биде технологијата од која ќе се роди овој производ“, вели Исметов.
Во моментов компанијата сè уште е во фаза на развој и оптимизација на технологијата. Следниот чекор е таа да биде подготвена за реално производство, без да биде потребно користење премногу специјализирани машини или сложени производствени процеси.
Долгорочната визија е уште поголема: лабораториски комплекс, сопствено производство и нови производи што ќе комбинираат зелена енергија и паметни технологии.
„Би сакал кога ќе се прошетам некаде, едноставно да го гледам нашиот производ на различни згради“, вели Александар Колчев.
Доколку SolarBlinds успее да ја претвори оваа визија во функционален производ, прозорецот повеќе нема да биде само место низ кое влегува сончевата светлина. Тој може да се претвори и во уште една мала точка за производство на енергија.
