Ноев: Гаранцијата за целосна уставна рамноправност на македонските Бугари е задолжителен услов за почеток на преговорите за членство на РСМ во ЕУ

Поранешниот министер за одбрана и амбасадор на Бугарија во НАТО, Бојко Ноев, го коментираше именувањето на Радмила Шекеринска за заменик генерален секретар на Алијансата, во програмата „Брисел 1“ на Бугарија Он Ер ТВ, со водител познатата бугарска новинарка Милена Милотинова. Ноев се осврна и на проблемите со кои се соочува европската иднината на Република Северна Македонија, пренесува БГНЕС.

Според Ноев, именувањето на Шекеринска е нејзин голем личен успех. Ги надминува националните и регионалните рамки, давајќи ѝ одговорности за интересите на сите 32 земји-членки. Именувањето и дава можност, доколку биде успешна на функцијата, еден ден да се врати како силна фигура на политичката сцена на РСМ. Бугарија, во лицето на нејзиниот шеф на државата Радев, меѓу првите и честиташе на Шекеринска со желби за успех на одговорната функција. Навистина треба да ја поддржиме во нејзината работа“, рече Ноев.

За проблемите пред почетокот на преговорите за членство на РСМ во ЕУ, Ноев нагласи дека премиерот Христијан Мицковски немудро си поставил замки во предизборната кампања, излезот од кои сега ќе го чини значителен политички ресурс. Тој едвај излезе од стапицата со неспроведувањето на Договорот од Преспа, откако се увери дека Грција не прифаќа слобода во толкувањето на преземените меѓународни обврски. На ист начин, тој допрва треба да излезе од замката што си ја постави во односите со Бугарија и особено со измислувањето на нереални формули за решавање на клучниот проблем за правата на македонските Бугари. Ноев потсети дека клучното барање на ЕУ до Скопје е гаранција за целосна рамноправност на македонските Бугари со сите други етнички групи наведени во Уставот и законите на РСМ. Ова не е двострано прашање.

„Во РСМ е забрането да се нарекувате Бугарин“, рече Ноев, нагласувајќи дека внесувањето во Уставот е само формалната страна на целосната еднаквост. Македонското општество мора да биде сигурно дека за овие барања премиерот Мицковски експлицитно беше потсетен од Урсула Фон Дер Лајен и Шарл Мишел и сите релевантни политички личности од земјите на ЕУ со кои разговарал за европската иднина на земјата. Исто така, му беше кажано експресно дека не се можни дополнителни компромиси.

Според Ноев, измислувањето паметни формули со т.н „одложено“ стапување во сила на евентуалните уставни измени е губење време од неколку главни причини.

Прво, правата на македонските Бугари не се предмет на преговарање. Ова е основна норма на ЕУ, на критериумите од Мастрихт и пазарењето по ова прашање е исклучено.

Второ, правата на македонските Бугари не можат да се врзат со ратификацијата на влезот на РСМ во ЕУ, бидејќи успешното завршување на преговорите за членство е во функција на севкупната подготвеност на државата. Причината за доцнењето, доколку се случи, би можеле да бидат сосема други проблеми својствени на македонското општество, како што се корупцијата, економијата, адаптацијата на законодавството итн., кои немаат никаква врска со самото приватно и специфично прашање за рамноправието на бугарската заедница . Гарантирањето на правата на македонските Бугари не може да биде поврзано со решавање на други проблеми на македонското општество. Накратко, ЕУ никогаш нема да прифати формула за „одложување“ на рамноправноста. Понатамошните обиди за шиканирање се само губење драгоцено време и заостанување, а одговорноста за ова, како и за одвојувањето на РСМ од „пакетот“ со Албанија, ќе мора некој да ја сноси.

Најсигурна гаранција дека ова барање нема да биде злоупотребено е стратешкиот интерес на Бугарија и ЕУ да го гарантираат суверенитетот и државноста на РСМ, да гарантираат забрзана хомогенизација на политичкиот, економскиот и севкупниот европски простор во регионот.

Според Ноев, на оваа позадина се поставува прашањето кој би бил заинтересиран да го одложи членството на РСМ во ЕУ. Дали тоа не се оние, кои не би сакале РСМ да ги престигне во својот развој. Според него, барем една земја во регионот веројатно ќе биде многу болна, ако види како „помалиот брат“ ја престигнува на патот кон Европа. Ноев се осврна и на прашањето за инфраструктурата во регионот и споровите за различните „коридори“. Според него, политичарите од РС Македонија мора да бидат убедени дека колку повеќе коридори има, долги и широки, од југ кон север, од исток кон запад, толку подобро ќе биде за сечиј интерес.

Притоа, тој посвети посебно внимание на ризиците кои најверојатно ќе произлезат за коридорот број 10. Познато е дека главен инвеститор по овој „коридор“ е Кина, која планира голем продор во Европа во оваа насока. Познати се проблемите што се очекува да ескалираат меѓу САД и Кина по инаугурацијата на претседателот Трамп, а евентуалната ескалација се очекува да влијае на иднината на проектите со кинеско учество. Позната е и промената на европските стратегии во однос на Кина, која, според Ноев, исто така треба внимателно да се следи.