Одбележуваме 138 години од раѓањето на големиот бугарски публицист и припадник на ВМРО Јордан Бадев

Вчера се навршија 138 години од раѓањето на бугарскиот литературен критичар, публицист, новинар и припадник на ВМРО Јордан Бадев.

Бадев е роден на 25 февруари 1888 година во Битола, во семејството на прилепчаните Елисавета Јованова Бадева, и учителот Антон Бадев, кој предавал во Солунската бугарска гимназија. Во 1906 година ја завршува Битолската бугарска гимназија. Бадев студира словенска филологија на Софискиот универзитет, а потоа дипломира филологија на Универзитетот во Лозана.

Се враќа во Македонија и работи како учител во Битола. Во 1911 година Бадев ја поддржува иницијативата за создавање легална политичка партија на Бугарите во Османлиската империја – проект што пропаѓа поради засилувањето на политичката напнатост и избувнувањето на Балканската војна.

Во Битола учествува во дејноста на гимнастичкото друштво „Пелистерски јунак“ и во 1912 година е негов секретар. Избран е за делегат на друштвото на конгресот на бугарските отомански јуначки друштва во Солун, 1912 година.

По Меѓусојузничката војна во 1913 година заминува за Бугарија и станува учител во Софија. Тој е еден од основачите на Македонскиот научен институт.

Учествува во Првата светска војна како резервен потпоручник, водник на вод, носител е на ордените „За воена заслуга“ и „За храброст“.

Учествува како делегат од Битолското благотворно братство на обединителниот конгрес на Македонската федеративна организација и Сојузот на македонските емигрантски организации од јануари 1923 година.

Почнува да се занимава со литература и новинарство. Пишува во списанието „Златорог“ и во весниците „Зора“ и „1838 – 1938“, а од 1931 година е уредник за културни прашања во весникот „Зора“. Ги уредува весниците „Народност“ и „Миргород“. Бадев има низа статии по прашањата на бугарската литература. Во 1938 година излегува од печат неговата книга „Животот и уметноста“.

Бадев е активен учесник во ослободителното движење на македонските Бугари. Одржува блиски контакти со раководителите на обновената по Првата светска војна ВМРО, од која добива и парична поддршка. По поделбата на организацијата на протогеровистичко и михајловистичко крило застанува на страната на Иван Михајлов. Пишува во весникот „Македонија“. Во годините пред Втората светска војна е приврзаник на ориентација на Бугарија кон Третиот рајх, во која гледа надеж за позитивно решавање на македонското прашање за државата. Автор е на неколку книги, како „Даме Груев. Живот и дело“ (Скопје, 1943) и многу статии посветени на дејците на македонското движење. Бадев е и автор на книгата „Заговорот против Тодор Александров“, потпишана од ВМРО.

Бадев е убиен без суд и пресуда по Деветтосептемврискиот преврат во 1944 година. Во март 1945 година е посмртно осуден на Дело бр. 6 на интелектуалците од серијата процеси на таканаречениот Народен суд. Рехабилитиран е во 1996 година од Врховниот суд.

Во 1957 година неговите книги „Животот и уметноста“ (1938), „Од рано детство. Спомени“ (1928) и „Скици на живите“ (1934) се вклучени во Списокот на штетна литература од страна на комунистичката власт. На Јордан Бадев е именувана улица во бугарскиот главен град Софија.