(Видео) Одбележуваме 80 години од гибелта на големиот бугарски револуционер и деец на ВМРО Кирил Дрангов
На 8 јуни 1946 г. во Софија во пресметка со припадници на комунистичките органи за безбедност животот го губи големиот бугарски револуционер и припадник на ВМРО Кирил Дрангов, син на големиот бугарски офицер, педагог и воен херој полковник Борис Дрангов (1872-1917). Кирил Дрангов е уште една жртва на погромот што го врши БКП по наредба на Сталин со цел уништување на ВМРО и полесно спроведување на т.нар. „Културна автономија на Пиринска Македонија“ или насилната етничка македонизација на населението на Пиринскиот крај со цел во иднина оваа бугарска територија да стане дел од титовистичка Југославија.
Кирил Дрангов е роден во 1901 година во семејството на бугарскиот офицер Борис Дрангов и Рајна Дрангова во Лом, каде што неговиот татко служел.
Како ученик бил доброволец во Првата светска војна, во која загинал неговиот татко. Ја завршил Првата софиска машка гимназија во 1919 година, а во 1921 година се запишал на Правниот факултет при Софискиот универзитет.
Се приклучил кон редовите на ВМРО и бил меѓу основачите на студентското друштво „Вардар“, а подоцна бил и негов претседател. Од студентските денови датира неговото пријателство со Јордан Чкатров, кое траело до крајот на нивните животи. Неколкупати ги прекинувал студиите поради болест и револуционерната дејност. Посетувал предавања во Гренобл и Инсбрук. Дипломирал во 1928 година.
По дипломирањето работел како адвокатски приправник заедно со Јордан Чкатров во адвокатската канцеларија на истакнатиот општествен и политички деец Григор Василев. Во ВМРО Дрангов станал еден од најблиските соработници на Иван Михајлов. По убиството на Тодор Александров учествувал во таканаречените Горноджумајски настани во септември 1924. Го застрелал познатиот предавник на револуционерното дело, Алеко Василев Пашата, чии близки соработници Штерјо Влахов и Динчо Вретенаров се физичките убијци токму на Тодор Александров и неговиот телохранител Панзо Зафиров.
На Шестиот конгрес на организацијата (февруари 1925) бил избран за пунктов началник на Софија. Се занимавал со меѓународните контакти на организацијата и со подготовката на многу акции на Организацијата. Дрангов раководел со убиството на генералот Александар Протогеров во 1928 година.
На Осмиот конгрес на ВМРО во 1932 година бил избран за резервен член на Централниот комитет. По Деветнаесеттомајскиот преврат во 1934 година, во јуни следувала забрана на ВМРО. Подоцна Кирил Дрангов бил уапсен и држен во подземието на жандармериските касарни во Лом, по што тој и Јордан Чкатров биле префрлени во притвор во Дирекцијата на полицијата во Софија и затворени во воените подруми. Кирил Дрангов започнал штрајк со глад. На 28 ноември 1935 година инженер Христо Станишев му пишува на Иван Михајлов во Турција:
„Кирил и Јордан сè уште се во подрумите. Духовно се цврсти и не може да биде поинаку. Тие со право можат да изјават дека ВМРО не е уништена, сè додека постои нејзиниот дух, чие живо олицетворение се самите тие. Јордан е физички здрав, но Кирил лежи: на едната нога има флебит, а исто така и ревматски болки во крстот, за кои докторот велел дека не се опасни. Овие болести кај Кирил се предизвикани од штрајкот со глад.“
На 1 јануари 1936 година Станишев му соопштил на Иван Михајлов дека „Јордан и Кирил, сепак, сè уште се затворени во подрумите, зад два реда жичена мрежа. Очекуваме од ден на ден да го пуштат барем Јордан, бидејќи Кирил ќе го задржеле додека не заврши Марсејскиот процес, затоа што наводно името на Дрангов се споменувало како инструктор на усташите“. Бил ослободен пред мај 1936 година.
Следната година повторно бил интерниран, во Севлиево, а во октомври 1938 година – во Борисовград.
По ослободувањето на поголемиот дел од Вардарска Македонија во април 1941 година, Дрангов се населил со семејството во родниот град на својот татко, Скопје, и ја извршувал својата адвокатска професија.
Во април – мај 1944 година биле правени обиди да биде привлечен како министер во владата на Добри Божилов. Тој одбил.
На почетокот на септември 1944 година, при повлекувањето на бугарските војски од Вардарска Македонија, се вратил во Софија. Ги одбил предлозите да ја напушти земјата. По Деветосептемврискиот преврат долго време се криел, но истовремено учествувал во обидот за обновување на ВМРО, кој претрпел неуспех по директивите на Сталин од јуни 1946 година кон БРП (к) во врска со македонското прашање. Според високиот офицер на Државна безбедност Стефан Богданов, по лични упатства на комунистичкиот лидер Георги Димитров, во летото 1946 година било наредено без посебен публицитет да бидат ликвидирани неколку дејци на ВМРО, меѓу кои и Кирил Дрангов, а извршувањето на задачата му било доверено на полковникот Лев Главинчев, протогеровист кој станал член на БКП. Во ноќта меѓу 7 и 8 јуни 1946 година куќата на Дрангов на улицата „Цар Иван Шишман“ бр. 37 – зад црквата „Свети Седмочисленици“ – била опколена. Во подоцнежни извештаи на Државна безбедност се наведува дека извршил самоубиство, при што претходно застрелал дел од службениците на органите на редот што го опколиле.
Кирил Дрангов бил оженет со Надежда Занешева од истакнатото бугарско преродбеничко семејство Занешеви од Воден, која завршила фармација во Австрија. При упадот во нивниот дом, пред да го пронајдат нејзиниот сопруг, таа била уапсена и одведена во Дирекцијата на милицијата, каде што била измачувана. Потоа била иселена со децата во Несебар и лишена од право на работа; подоцна живеела во Ихтиман, а по 1963 година успеала да се врати во Софија, без да ѝ биде вратено софиското жителство. Нивниот син Борис ја завршил семинаријата во Софија во 1976 година и бил поканет во Торонто од македонско-бугарската емиграција за да ја предводи црквата „Свети Георги“. Нивната ќерка Рајна станала правничка , по падот на комунистичкиот режим била заменик-претседателка на ВМРО-СМД.
Во чест на Кирил Дрангов е именувана улица во софиските населби „Надежда I“, „Надежда II“ и „Модерно предградие“.
За Борис и Кирил Дрангов во 2024 г. е снимен документарниот филм „Курсант 858“ во продукција на Воениот телевизиски канал на Министерството за одбрана на Бугарија.
