Полска музика од ХХ век во сезоната на Софиската филхармонија

Маестро Антони Вит, кој е на проба со Софиската филхармонија за концертот во четврток во 19 часот во сала „Бугарија“, важи за доајен во диригентската уметност. И не само во неговата родна Полска – тој работи со различни европски оркестри во Европа, особено често во Шпанија, каде што соработува со Симфонискиот оркестар на Навара и ансамблот „Памплона“.

Интересен податок од биографијата на Антони Вит е дека освен што е музичар, тој има и диплома по право на Јагелонскиот универзитет. На Музичката академија во родниот Краков, тој паднал во класот за композиција на Кшиштоф Пендерецки, а тоа ја одбележало целата негова кариера потоа. За неговиот развој беше важна и наградата од Конкурсот за диригирање Херберт фон Карајан, бидејќи Вит стана негов асистент и со тоа имаше шанса да учи од овие двајца великани во музиката на ХХ век.

За неговите снимки на музика од Пендерецки, диригентот има бројни номинации и освои „Греми“ награда во 2013 година. Маесто Вит често ја презентира полската музика кога оди на турнеи. По повод соработката со нашиот народен оркестар, тој сподели:

„Бев замолен да ја изведам оваа многу убава програма. Но, таа е непозната за оркестарите, што е проблем. Но, добро се сложуваме и сигурен сум дека се ќе биде во ред за концертот во четврток. Музичарите се многу добри, одлични и по некое време детално ги учат делата, па со секоја проба работите стануваат се подобри и подобри.

Нашиот концерт ќе го започнеме со дело на Војчех Килар насловено „Кошчелец 1909“. Кошчелец е планина во Татрите, каде што Миечислав Карловиќ загинал во лавина во истата 1909 година. Затоа комбинацијата е многу убава – по Килар, да го свириме Карловиќ. Кој и да ја составил програмата избрал многу добро. За жал, Карловиќ почина на само 33 години. Не успеал да напише многу музика, но овие „Вечни песни“ се едно од најважните дела во неговиот опус. А по паузата ќе има концерт за оркестар на Витолд Лутославски. Станува збор за драма напишана во 1955 година – средината на ХХ век, кога во нашите земји преовладува социјалистичкиот реализам. Беше своевидна должност на композиторите да се потпрат на фолклорот, затоа во делото на Лутославски можеме да најдеме многу полски народни мелодии. Но, тоа е напишано така што секој музичар, секоја оркестарска група се задолжува за нешто важно во партитурата. И токму затоа се вика Концерт за оркестар. Секој оркестар има нешто важно и доста тешко за свирење“.

Антони Вит важи за истакнат застапник на полската авангарда – разговаравме со него за време на претходната посета дека Полска станува многу популарна кај своите авангардни уметници, а според маестрото тоа е затоа што „Тоа беше период на комунизмот , но музиката не беше сила на нашата Комунистичка партија – имаше други грижи – со театарот и филмот, со литературата. Немаше доволно ресурси за музичарите – нека прават што сакаат, кој ги разбира. Така, имаше навистина добра атмосфера за развој на авангардната музика“.

Но, каква е сега ситуацијата, според доајенот меѓу полските диригенти?

„Сегашноста за композиторите и нивните дела е комплицирана. Тешко е да се биде композитор во наше време – и не само во Полска, туку и во целиот свет, бидејќи како да се напише нешто ново во музиката денес? Но, од друга страна, нивото на музичкиот живот во Полска е доста високо, бидејќи имаме многу оркестри и тие се секогаш на одлично ниво, па публиката може да најде задоволство и задоволство, дури и во помалите градови и сали“

Антони Вит зборуваше за неговите професионални контакти со големиот Кшиштоф Пендерецки – една од најважните личности во музиката на ХХ век во светот.

Фото: БНР