Вангел Вангеловски, Албанија: Ако имаш душа на Бугарин, границите немаат значење

Октомври 4, 2021

„Де е Бугарија?“ (Каде е Бугарија) е кампања на Фондација Бугарска памет, посветена на оние Бугари кои останале надвор од границите на Бугарија и станале граѓани на други држави по причини кои не зависеле од нив. И покрај историските факти кои довеле до тоа, овие Бугари ревносно го чуваат и го пренесуваат на генерациите бугарскиот јазик, традиции и обичаи. Ова е една заборавена Бугарија, чиј мал пламен што гори може да се претвори во голем оган, ако му се даде можност да стане полноправен дел од животот на нашата земја.

Денеска ќе ве запознаеме со 26-годишниот Вангел Вангеловски од Албанија, кој во моментот живее и студира во Стара Загора и е лекар специјализант по урологија. Тој е едно од децата на Бугарија, расфрлани низ светот, но со гордост се нарекува себеси Бугарин, иако никогаш во детството не слушнал за татковината на своите предци. Дали е Бугарија сон за бугарската заедница во Албанија, како се почувствувал кога првпат стапнал на бугарска земја и кои се неговите планови за иднината, ќе дознаеме од интервјуто на Вангел пред тимот на Фондација Бугарска памет.

ФБП: Здраво, Вангел! На почеток, сакам да те вратам малку назад во времето. Раскажи ни повеќе за твоето детство во Албанија и твоите школски години.

Вангел: Би можел да кажам дека имав вистинско и среќно детство. Материјалното недостасуваше, но духовното беше во изобилство. Основно образование завршив во училиштето во моето село, а гимназија завршив во Корча – „Темистокли Ѓермени“, една од најпрестижните гимназии во Албанија. Додека бев во гимназија, ми се случи да работам околу една недела за да можам да заработам пари за првиот мој телефон. Бев многу среќен. Татко ми ме научи дека сè треба да го заслужам со труд. Пораснав во многу топла и комотна средина. Во средина каде семејството е во центарот и сè почнува од таму. Вредности за кои сум благодарен на моите родители што ми ги покажале.

ФБП: Што ти раскажуваше твоето семејство за Бугарија кога беше мал?

Вангел: Ако треба да одговорам искрено, моите родители не ми зборуваа, пред да дојдам да студирам тука. Главната причина беше политичката пропаганда која се водеше со години во нашиот крај. Откако дојдов овде, бев доволно зрел за да ја дознаам вистината. Сличностите во јазикот, традициите, обичаите…

ФБП: Раскажи ни повеќе за бугарската заедница во Албанија. Дали се поддржувате, ги чувате ли бугарските традиции?

Вангел: Во нашиот крај има 9 села. Јазикот кој го зборуваме е стар бугарски јазик, кој со текот на времето добил малку изменет облик, но е разбирлив за Бугарите во Бугарија. Многу од традициите и обичаите се исти како бугарските. Има многу луѓе со бугарска самосвест кои искрено ја сакаат Бугарија.

ФБП: Дали ги одбележувате празниците или големите настани со Бугарите во Албанија?

Вангел: Таму ги славиме сите бугарски и христијански празници. Дури големите христијански празници како Велигден, Ѓурѓовден, во одредени села се празнуваат со жива музика во центарот на селото.

ФБП: Од што има потреба бугарската заедница во Албанија?

Вангел: Моето мислење е дека има потреба од повеќе гласност за нивните проблеми. Малку повеќе помош и поддршка од бугарската држава и љубов, таква каква што е од брат кон брат.

ФБП: Дали Бугарите во Албанија се чувствуваат помалку Бугари затоа што не живеат во Бугарија или не се родени тука?

Вангел: Не мислам. Тој кој е Бугарин и се чувствува како таков, нема значење каде живее. Ако има „душа“ на Бугарин, границите немаат значење. Така мислам јас.

ФБП: Дали некогаш сте се чувствувале навредени или заборавени?

Вангел: Не. Дури сум благодарен на државата Бугарија. Благодарен за можноста која ми ја даде, да дојдам да студирам тука, да се развивам рамноправно со моите бугарски колеги. Исклучувајќи ги проблемите кои ги имав со докажувањето на потеклото по моето доаѓање, за сè друго сум благодарен.

ФБП: Дали Бугарија е сон за Бугарите во Албанија?

Вангел: Би рекол дека да. За многу луѓе Бугарија е сон.

ФБП: На што се сеќаваш од твојата прва посета на Бугарија? Што почувствува кога првпат стапна на бугарска земја?

Вангел: Бев многу возбуден при моето прво доаѓање овде. Сепак започнував нова етапа од мојот живот. Универзитет, нова средина, нови луѓе, но нема да го заборавам чувството дека како и претходно да сум бил тука. Како да сум дома.

ФБП: Која е твојата татковина?

Вангел: Албанија, затоа што таму сум роден.

ФБП: А кога ќе те прашаат која е твојата националност?

Вангел: Бугарска, затоа што така се чувствувам.

ФБП: „Каде е Бугарија?“ – ова прашање е метафорично, но кажи ни, каде за тебе е Бугарија?

Вангел: Секаде во светот каде што чука бугарско срце.

ФБП: Гордост ли е да се биде Бугарин во денешно време?

Вангел: Да, за мене е гордост.

ФБП: Кои се твоите планови за иднината, што сакаш да постигнеш?

Вангел: Тешко прашање. Ќе кажам што не сакам, а потоа што сакам. Не сакам да бидам просечен во мојата работа, не сакам да стојам на исто ниво и во работата и во животот. Сакам да продолжам да бидам човек пред сè, бидејќи без тоа не можам да бидам ништо друго, дури и да сакам. Сакам да се развивам во тоа што го специјализирам, а тоа е урологијата. Да постигнам мир со себеси и светски мир.