(Видео) Историчар од Белград: Јасно е дека Самуил бил бугарски цар

Веста дека Грција ги враќа посмртните останки на бугарскиот цар Самуил има значење за целиот регион и претставува добар знак дека на важните прашања од минатото им се пристапува професионално и одговорно, изјави д-р Срѓан Пириватриќ од Институтот за византологија во Српската академија на науките и уметностите, за бугарската приватна телевизија BTV.

Пред 30 години Пириватриќ ја напишал книгата „Самуиловата држава: обем и карактер“, во која го образложува нејзиниот бугарски карактер. Тој е и поранешен српски дипломат во Бугарија и Грција. Со него разговара новинарот Николај Крстев.

„Ова, се разбира, е прашање на билатерални односи, но треба да се каже дека има одредено значење за целиот регион, бидејќи мислам дека е добар знак што се обрнува внимание на минатото, на важни теми од минатото и што се бара рамнотежа во нив“, вели д-р Срѓан Пириватриќ.

Според него, тоа може да биде добар пример за јасно разгледување на отворените прашања и за професионален и одговорен пристап кон нив.

„Овие прашања од минатото, всушност, на одреден начин се протегаат до денес, а балансирањето и градењето заеднички поглед кон тој период секако придонесуваат за рамнотежа во денешните односи“, посочува тој.

На прашањето дали на сите на Балканот им е јасно кој бил Самуил, бугарскиот цар од средниот век, Пириватриќ одговара дека, според него, тоа е доволно јасно.

„Се разбира, сите средини, вклучително и националната историографија, а на крајот и индивидуалните погледи кон минатото, се целосно легитимни. Сепак, барем што се однесува до научната историографија, мислам дека не може да има сериозни дилеми“, вели д-р Срѓан Пириватриќ.

Тој посочува дека постојат некои нерешени прашања, но дека е сосема јасно оти Самуил бил обновувач на бугарското царство, кое претходно било уништено во војна со Византиската Империја.

„Тој го обновил и неговите наследници го управувале. Може да има некои сомнежи во однос на точното етничко потекло на Самуиловиот род. Во него има ерменска врска, која се споменува во современи ерменски извори“, вели Пириватриќ.

Според него, од друга страна, постои јасно тврдење, „или, како што денес би рекле, тврдење за идентитет“, од внукот на Самуил, Иван Владислав.

„Тој вели дека е Бугарин по раѓање. И на крајот, византиските писатели, кои, се разбира, морале многу добро да знаат со кого војувал византискиот император, зборуваат за победите и војните на цар Василиј II над Бугарите“, посочува д-р Срѓан Пириватриќ.

Според него, треба да се нагласи дека самиот Василиј II го сметал освојувањето на бугарското царство за можеби најважната воена победа во текот на своето владеење.

Пириватриќ објаснува и како дошол до заклучокот дека цар Самуил бил Бугарин и дека управувал со средновековна Бугарија.

„Тоа беше, од една страна, младешка љубопитност на историчарите на почетокот и, на крајот, потреба повторно да се разгледаат некои стари прашања“, вели тој.

Според неговите зборови, во историографијата тоа се нарекува ревизионизам и многу често има негативна конотација.

„Но, всушност, не мора да биде така, бидејќи ревизијата на историјата и погледот кон минатото се целосно легитимни и, всушност, можеби единствениот правилен пристап кон минатото. Секоја генерација треба да изгради свој однос и свој поглед“, посочува Пириватриќ.

Тој вели дека забележал многу прашања што му биле нејасни и што ги сметал за нерешени, што било мотив да се посвети на цар Самуил.

„И така се роди мојата дисертација за Самуиловата држава и книгата што произлезе од неа, за која многу ми е драго што е преведена на бугарски јазик“, вели д-р Срѓан Пириватриќ.

Според него, цар Самуил е еден од најважните владетели во средновековните процеси на Балканот.

„Цар Самуил секако е еден од најважните владетели. Се разбира, сега можеме да примениме различни критериуми кога го оценуваме значењето на еден владетел, но можеме да зборуваме дури и за величина и моќ“, коментира Пириватриќ.

„Тој бил исклучително важен владетел, кој во текот на речиси половина век успеал на одреден начин да го сврти текот на балканската историја“, вели тој.

Пириватриќ посочува дека епохата на Самуил е многу важна и во еден посуштински процес — пренесувањето и продолжувањето на кирилометодиевските традиции на Балканот.

„Ние ја наследуваме оваа традиција и ја споделуваме, пред сè благодарение на делото на учениците на светите браќа Кирил и Методиј во бугарската држава. Така што таа треба да се разгледува како таква. Во таа смисла, тоа има културно значење за овие процеси, кои всушност се протегаат до денес“, вели д-р Срѓан Пириватриќ.