(Видео) Ковачев пред БГНЕС: Преку извештајот на Томас Вајц, Скопје сака да го заобиколи вториот протокол од Договорот за добрососедство

Преку извештајот на Томас Вајц, Скопје сака да го заобиколи вториот протокол од Договорот за добрососедство од 2017 година, кој е дел од преговарачката рамка. Извештаите се незаконодавни, необврзувачки, но сепак имаат и морална обврска. И медиумите, како Вие, така и во Република Северна Македонија, ќе зборуваме неколку месеци на оваа тема, додека се заборави и дојде следната година.

Ова пред БГНЕС го изјави европратеникот Андреј Ковачев пред средбата со бугарската претседателка Илијана Јотова, која е организирана по повод „скандалозните предлози“ на Томас Вајц во извештајот за напредокот на Северна Македонија. На средбата дојдоа исто така Ивајло В’лчев, Андреј Новаков, Елена Јончева, Танер Кабилов и Илија Лазаров.

Од една страна, Ковачев тврди дека извештајот на Томас Вајц нема суштинско значење и не може да го промени компромисот од 2022 година. Од друга страна, сепак признава дека токму поради политичката и моралната тежина на ваквите текстови Софија поднесува десетици амандмани, а Скопје води насочено лобирање.

БГНЕС: Тврдите дека извештајот на Вајц нема особено значење. Ако е така, зошто Скопје продолжува да лобира за него?

Ковачев: Се разбира, за пропагандните цели на Скопје да покаже дека во Европскиот парламент има поинакво мислење или дека некој сака да менува или да го извади вториот протокол од Договорот за добрососедство, кој е дел од преговарачката рамка. Во точка пет во преговарачката рамка е запишано дека Комисијата треба да го следи спроведувањето на двата договора заедно со годишните протоколи. Идејата на Скопје е да се обидат да го доведат во прашање дали вториот протокол е дел од преговарачката рамка. Тоа е едното. Второто е да наметнуваат некакви обврски во овој извештај на земјите членки да ги спроведуваат пресудите од Стразбур, што воопшто нема место во извештај за напредок на една земја кандидат. Овие извештаи се незаконодавни. Од нив не произлегува никаква обврска ниту за Советот, ниту за Комисијата.

БГНЕС: Штом се незаконодавни, зошто минатата година, вклучително и сега, предлагате десетици амандмани? И исто така, зошто продолжува ова лобирање (од страна на Скопје)?

Ковачев: Се разбира дека сепак овие извештаи се извештаи на Европскиот парламент и кога има мнозинство за тоа, стануваат позиција на Европскиот парламент. Тие се незаконодавни, необврзувачки, но сепак имаат и морална обврска, да речеме, или морална вредност. И медиумите, како Вие, така и во Република Северна Македонија, ќе зборуваме неколку месеци на оваа тема, додека се заборави и дојде следната година. Христијан Мицкоски и Тимчо Муцунски губат драгоцено време на сопствените граѓани. Тие треба да го исполнат тоа што го презеле како обврска – Република Северна Македонија да ги вклучи Бугарите во сите делови од Уставот каде што се набројуваат деловите од народи, да започнат преговорите, да ги исполнуваат своите договори од преговарачката рамка и да работат во интерес на граѓаните на Република Северна Македонија.

БГНЕС: Може ли овој извештај да го компромитира компромисот од 2022 (т.н. „француски предлог“ – бел.ред.)?

Ковачев: Не.

БГНЕС: Скопје ќе искористи ли евентуален успех за својата пропагандна кампања, ако сепак извештајот помине?

Ковачев: Знаете дека во Скопје се поднесе една иницијатива до нивниот уставен суд да се праша дали вториот протокол е законски според нив. И ако има таква точка во извештајот, тие можат да го искористат како еден вид аргумент. Во извештајот на Европскиот парламент исто така се прашува Европскиот совет или поточно правната служба на Советот дали овој втор протокол е дел од преговарачката рамка. Сето тоа е исклучително нелогично. Прво, во вториот протокол, кој е апсолутно законски потпишан и е дел од преговарачката рамка, нема ништо страшно или скандалозно, како што тие сметаат. Таму се зборува за екологија, за инфраструктурни проекти. Се зборува за мерки против говорот на омраза и против недискриминација на граѓани кои отворено ја изјавуваат својата бугарска идентичност. И, секако, се повикува заедничката историска комисија да работи и да им предлага на двете влади свои предлози за одбележување на нашата заедничка историја, за личности и настани од заедничката историја. Промените во учебниците, кои не треба да наметнуваат омраза кон соседите.

БГНЕС потсетува на дејствијата на Томас Вајц. Со внесените од него текстови тој ги доведува во прашање веќе договорените елементи од европскиот компромис од 2022 година и отвора врата за заобиколување на преговарачката рамка. Ако се дозволи преку извештај на Европскиот парламент да се еродира вториот протокол, да се врши притисок врз земја членка и да се заменува принципот на едногласност, тоа би значело удар не само врз бугарската позиција, туку и врз самата логика на европскиот процес на проширување. Влогот веќе не е само Северна Македонија, туку довербата дека во Европската унија преземените обврски се исполнуваат, а правилата не се препишуваат според моментален политички притисок и лобизам од страна на земја кандидат.