(Видео) Симеон Радев – хроничарот на првите денови на современата бугарска држава

Симеон Радев е една од најзначајните личности во модерната бугарска историја – дипломат, новинар, публицист и историчар, непосреден учесник и сведок на клучните настани од националниот живот на Бугарија, пишува Актуално. Со извонредна ерудиција и одлично познавање на повеќе европски јазици, тој зад себе го оставил едно од највредните историографски дела во бугарската литература – тритомното истражување „Градителите на современа Бугарија“, кое претставува непроценлив архив за формирањето на Третата бугарска држава по Ослободувањето.

Радев е роден на 19 јануари 1879 година во Ресен, тогаш во рамките на Отоманската империја. Образованието го стекнува во Ресен, Охрид и Битола, а со стипендија од Бугарската егзархија учи во Францускиот лицеј „Галатасарај“ во Цариград, како и право во Женева и Париз. Уште како тинејџер се вклучува во револуционерното движење, станувајќи член на ВМОРО, заколнат лично од Гоце Делчев.

Како млад публицист и новинар, Радев соработува со бројни европски изданија и уредува весници на француски јазик, кои биле користени како извор на информации од водечки медиуми во Европа. Подоцна ја гради и својата дипломатска кариера – учествува на Букурешката мировна конференција во 1913 година, дипломатски пратеник е во Букурешт, Берн, Хаг и Анкара, и е потписник од бугарска страна на Ангорскиот договор со Турција во 1925 година. Тој е и првиот бугарски делегат во Друштвото на народите во Женева.

Неговото капитално дело „Градителите на современа Бугарија“, објавено во два тома во 1910–1911 година, со трет том издаден постхумно во 2009 година, нуди длабински анализи и психолошки портрети на личности како Стефан Стамболов, Петко Каравелов и Захари Стојанов. По 9 септември 1944 година му е забрането да се занимава со јавна дејност, но подоцна му е дозволено да ги диктира своите мемоари за архивот на БАН.

Симеон Радев починал во Софија на 15 февруари 1967 година, на 88-годишна возраст. Неговите последни зборови, според сведоштвата, биле: „Дадов ли нешто на Бугарија?“ – реченица што денес стои и на пиедесталот на неговиот споменик во Софија. Неговото име го носат улици, училишта, како и географски објект на Антарктикот – траен симбол на неговото историско и духовно наследство.