Субашиќ: Вучиќ и Орбан се копија на Милошевиќ

На 11 јули, минатата година, во Поточари разговаравме со Мунира Субашиќ – претседателка на здружението Мајките на Сребреница, која ретко пред камера зборува за масакрот. Таа изгубила 22 членови од своето семејство. Мунира е гласот на безброј невини жртви и нивните преживеани роднини, јавува БГНЕС. Има одржано говор во Обединетите нации и се сретнувала со бројни политичари – од поранешниот американски претседател Бил Клинтон до актуелниот меѓународен претставник во Босна, Кристијан Шмит. Малкумина, сепак, ги прима во својот дом. Таа ја има силата и храброста да ја раскаже потресната приказна за убиствата на својот сопруг и син, како и судбината на илјадниците масакрирани Бошњаци – жртви на геноцид невиден по Втората светска војна.

Мунира е родена во 1948 година во Рогатица, а во Сребреница се преселила во 1961 кога се омажила за Хилмо Субашиќ. Таму живееле заедно со Срби, Хрвати и Евреи. Празнувале заедно, се разбирале, а Мунира работела како продавачка.

На 11 јули Мунира нè почести со кафе – црно како земјата во која се закопани коските на 7.000 луѓе. Во Поточари се погребани посмртните останки на убиените… таму се среќаваш со лицето на смртта. Таа раскажа како биле ликвидирани над 10.700 луѓе, без милост. Самата изгубила 22 роднини: татко, сопруг, син, две сестри и три браќа, свекор и неговите синови со семејствата.

За време на војната во Босна и Херцеговина (1992–1995), Европа беше нем набљудувач на бруталните амбиции на српските злосторници. Ситуацијата беше очајна. Дури и „сините шлемови“ на ОН се потсмеваа на илјадниците бегалци. Во април 1993 Советот за безбедност ја донесе Резолуцијата 819 со која Сребреница се прогласи за „безбедна зона“.

Две години подоцна, на 11 јули 1995, армијата на босанските Срби под команда на генерал Ратко Младиќ го окупира градот. Десетици илјади бегалци побараа спас кај холандските сили во базата во Поточари. Миротворците се повлекоа, оставајќи ги жените и децата сами пред злосторниците. Младиќ ветуваше дека муслиманите ќе бидат поштедени ако се предадат – а потоа започна масакрот.

Пред убиствата, воените камери го снимаа Младиќ како им дели бонбони и леб на децата. Судбината на 17-годишниот син на Мунира – Нермин – долго време била непозната. По 18 години се пронајдени само две коски – и двете во различни масовни гробници. Нејзиниот постар син, тогаш 22-годишен, успеал да се пробие до територија под контрола на Бошњаците. По месеци раздвоеност, се сретнале повторно – тој миг ѝ дал нова сила да се бори за вистината.

Мајките од Сребреница беа сведоци на незамисливи сцени: плачливо бебе обезглавено од српски војници кои добиваа пофалби за својата „храброст“. По војната, неколку жени формираа здружение за да го кажат гласот на своето страдање пред целиот свет.

Субашиќ предупреди дека трагедијата може да се повтори, бидејќи „синовите“ на Милошевиќ денес цветаат во политиката. „Светот и Европа се одговорни за ова. Секој разумен човек знае дека врз Бошњаците беше извршен геноцид“, нагласи таа. „Александар Вучиќ е како син на Милошевиќ – исти се. Виктор Орбан? Милошевиќ број 2. А Милорад Додик? Тешко е – има илјадници како него.“

76-годишната Мунира е разочарана што српскиот претседател Вучиќ се бореше против резолуцијата на ОН за геноцидот, наместо да ја поддржи и да помогне раните да заздрават. Сепак, таа е надежна дека младите ќе ја препознаат вистината и нема да дозволат крвавата историја да се повтори.

„Најважно е да ги најдеме коските на нашите синови и да ги дознаеме имињата на сите злосторници кои мора да одговараат“, порача Мунира. Таа додаде дека по падот на Сребреница останале 5.500 сирачиња. Тие деца видоа убиства, изживувања и злосторства. Но денес тие деца се доктори, инженери и слободни луѓе.

„Геноцидот не смее да биде заборавен. Не може да се избрише од историјата,“ порача Мунира Субашиќ.