Стотици Бугари на Бузлуџа – оддадоа почит на Хаџи Димитар и неговата чета по повод 157 години од епската битка

На падините на легендарниот врв Бузлуджа денес се собраа стотици граѓани, кои со наведнати глави и тивка почит го одбележаа споменот на војводата Хаџи Димитар и неговата чета. Денес се навршуваат 157 години од последната, епска битка на четата – симбол на саможртва и непоколеблива борба за слобода, јавува дописникот на БГНЕС.

Централен момент на чествувањата беше импресивната историска реконструкција на последната борба, изведена од Националното друштво „Традиција“. Учесници од клубови од цела Бугарија, облечени во автентични униформи и народни носии, со грмотевици од оружја и борбени повици ја оживеаја драмата од јули 1868 година, оставајќи силен впечаток кај присутните.

На одбележувањето присуствуваа претставници на државната и локалната власт, војници, членови на патриотски здруженија и граѓани од целата земја. Под звуците на тажни маршеви и патриотски песни беа положени венци и цвеќиња пред споменикот на Хаџи Димитар, издигнат на местото на неговата херојска погибија.

Д-р Чавдар Ангелов, директор на Националниот парк-музеј „Шипка-Бузлуџа“, потсети на клучното влијание на настаните од 1868 година врз иднината на бугарската национална револуција.

„Денес се навршуваат 157 години од петтата и последна битка на обединетата чета на Хаџи Димитар и Стефан Караџа. Тука, на ова свето место, загина херојски и самиот Хаџи Димитар заедно со околу 23 другари“, истакна Ангелов.

Тој додаде дека иако четата била воено поразена, нејзиниот подвиг имал огромно влијание врз идните настани. Храброста на четниците и впечатокот кој го оставиле дури и кај османлиските власти станале катализатор за промени. „Само година и половина по погибијата на Хаџи Димитар, издаден е ферманот за создавање на Бугарската егзархија – првиот документ по XIV век со кој османлиската власт ги признава бугарските земји и народ“, нагласи тој.

Ангелов истакна дека поразот на четата го означил крајот на тактиката на вооружени одреди, развиена од Георги Раковски, и ги натерал револуционерите да ја променат стратегијата.

„По оваа трагична, но величествена загуба, луѓе како Васил Левски сфаќаат дека четничката тактика не треба да биде догма. Почнува организација во самите бугарски земји, а не само влегување на добро вооружени чети однадвор. Без поддршка од народот, тие не можат да успеат“, додаде историчарот. Неколку месеци подоцна, Левски започнува со својата прва обиколка низ Бугарија, поставувајќи ги темелите на Внатрешната револуционерна организација, која подоцна ќе го организира Априлското востание во 1876 година – настан што ќе доведе до ослободување и обновување на бугарската државност.

Ангелов потсети и на уште еден историски момент поврзан со Бузлуджа. Во 1885 година, токму за време на третиот комеморативен собир во чест на Хаџи Димитар, дејците на Бугарскиот таен централен револуционерен комитет, предводени од Захари Стојанов и Чардафон Велики, ги координирале своите активности за подготовка на Соединението на Кнежевството Бугарија и Источна Румелија, кое се случило неколку недели подоцна – на 6 септември 1885 година во Пловдив.

Денешниот собир уште еднаш докажа дека подвигот на Хаџи Димитар и неговите четници не е заборавен. 157 години подоцна, нивната жртва продолжува да инспирира, потсетувајќи нè на цената на слободата и на обврската да ја чуваме националната меморија. Подвигот на хероите, обезсмртен од генијот на Христо Ботев, ќе живее додека постојат Бугарија и Балканот.

Настане вечер — месец изгрее,
звезди обсипят сводът небесен;
гора зашуми, вятър повее, Балканът пее хайдушка песен!