Случај во Чикаго: Бугарштината се претвори во политика за напад врз бугарскиот конзул

По појавата на случајот со Малото бугарско училиште (МБУ) во Чикаго, кој влезе во јавниот простор поради неговата директорка Живка Бубалова-Петрова, Actualno.com разговараше со повеќе претставници на бугарската заедница и директори на бугарски неделни училишта во Чикаго. Според нивните изјави, случајот има подлабоки корени и причини и проблемот, како што наведуваат, не е само меѓу МБУ и конзулот.

Во разговорите се изнесуваат тврдења за можна поврзаност со партијата на Цветан Цветанов „Републиканци за Бугарија“, за „црна кампања“ против други бугарски училишта и бизниси, за прекршувања и на бугарското и на американското законодавство, за „присвојување“ на 24 мај, за „манија за величие“, како и за „труење на климата“ во бугарската заедница. Тврдењата, како што се наведува, укажуваат дека не само бугарскиот конзул бил цел на нападите на училиштето, туку и дека, според соговорниците, постојат причини зошто тој е проблем за директорката.

Накратко за случајот и наводните прекршувања

Случајот со МБУ се појави во медиумскиот простор по пријава на директорката Петрова против дипломатскиот претставник на Бугарија во Чикаго, Светослав Станков, до Државниот департмент на САД и до американската полиција.

Според текстот, директорката добивала финансирање согласно Постановление на Министерскиот совет бр. 90 од 2018 година за своите училишта (вкупно три). Се посочува дека, според бугарското законодавство, бугарските неделни училишта треба да придонесуваат за авторитетот на бугарската држава и на бугарските заедници во странство. Во истиот контекст се наведува дека пријавите против претставник на бугарската држава и објавите на социјалните мрежи не го исполнуваат тоа. Повеќе од еден претставник на локалната заедница, според написот, тврди за „труење на климата“ од МБУ и неговиот борд.

Се наведува дека пријавите довеле до запирање на финансирањето на МБУ, како и до ултиматум од министерот за образование Красимир В’лчев, кој изјавил дека директорката треба да ги повлече жалбите и да обезбеди контрола од бугарската држава ако сака средствата да ѝ бидат вратени. Во текстот се посочува дека проверките за трошењето на средствата за сите одобрени училишта во странство се рутински и се спроведуваат во сите бугарски училишта во врска со делегираните буџети, што, како што се наведува, го потврдиле за Actualno.com директори на бугарски училишта во Чикаго со кои медиумот разговарал.

Во написот се истакнува дека Живка Бубалова-Петрова, покрај МБУ, раководи и со „Малка детска академија Мечо Пух“ и „Малката Бугарија“, за кои до неодамна добивала финансирање од бугарската држава, при што собирала и такси од родителите. Се наведува дека конзулот утврдил несогласувања и најпрво проверил еден од објектите — „Мала детска академија Мечо Пух“, кој се наоѓа во домот на директорката, регистриран како бугарско неделно училиште, но, според текстот, всушност функционирал како градинка. При проверката, како што се наведува, било утврдено дека пријавените за финансирање пред МОН деца се 21, но присутни биле 9 од реално пријавените. Се посочува дека таму биле евидентирани и уште 7 деца за кои не се добива финансирање од Бугарија. Во текстот се поставува прашањето дали директорката го прекршила законодавството на државата Илиноис, според кое максимално дозволениот број деца во домашни услови е 12, а за време на проверката биле присутни вкупно 16.

Actualno.com наведува и изјава од претставник на бугарската заедница во Чикаго дека имало проблеми и околу зградата на МБУ, бидејќи, според одредби на МОН, треба да има одредено растојание од други бугарски училишта, што, според изворот, тогаш не било испочитувано и покрај поднесени сигнали.

Поддршка за конзулот и петиција од организации

Во текстот се наведува дека 25 организации, кои, како што се посочува, ја претставуваат бугарската заедница во Чикаго, потпишале петиција со која ги осудиле нападите врз бугарскиот конзул во Чикаго и однесувањето на МБУ во целина. Се истакнува дека другите бугарски училишта немаат проблем со дипломатскиот претставник на Бугарија.

Во петицијата, како што пренесува медиумот, се наведува дека во последните години се забележуваат обиди бугарската заедница во Чикаго да биде вовлечена во „вештачки создавано“ напрегање преку јавни обвинувања, навреди и насочени напади кон Генералниот конзулат на Република Бугарија и неговиот раководител. Се посочува дека кампањите ги шират одделни лица и организации, за кои се тврди дека бараат личен пи-ар и продлабочување на поделбите. Во петицијата се нагласува дека ниту една организација не може сама да тврди дека ја претставува целата заедница, дека структурите се автономни и дека имаат одговорност да го чуваат доброто име на заедницата. Се наведува и став дека поголемиот дел од организациите не добиваат државна субвенција, а кога една организација добива јавно финансирање, треба да ги почитува правилата за транспарентност, отчетност и контрола при трошењето на јавните средства.

Според написот, 25-те организации го оцениле како неприфатливо користењето на органите на прогонот и медиумите за создавање напрегање и за дискредитирање на законски институционални процеси.

Actualno.com наведува дека разговарал со директори на значајни бугарски училишта во Чикаго и со други претставници на заедницата, при што некои побарале анонимност од страв, бидејќи, како што се наведува, директорката и училиштето „биле фактор“ во Чикаго и никој не сакал проблеми.

Во текстот се пренесува изјава од директорка која побарала анонимност дека нема конфликт меѓу конзулот и другите бугарски училишта и дека петицијата изразувала желба за тоа каква да биде бугарската заедница, со делови во кои се наведува несогласување со навреди и клевети кон генералниот конзул и конзулатот.

Позицијата јавно ја изнеле Даниела Михајлова, директорка на БНУ „Св. Софија“, и Радослав Ставрев од БНУ „Џон Атанасов“ во Чикаго. Михајлова, според текстот, изјавила дека од неа било побарано да одговори дали ја потпишала петицијата и дека ја оценува реакцијата како неприфатлива, вклучително и поднесувањето пријави до Државниот департмент, до американската полиција и барање ограничувачка мерка. Ставрев, како што се пренесува, изјавил дека заедницата е изненадена и дека, според него, кога се добиваат средства, постојат обврски и треба да се обезбеди пристап за контрола. Тој истакнал дека конзулот е „очи и уши“ на Бугарија во регионот и дека, според него, ограничувачка мерка која би го спречила неговиот пристап е недозволива, бидејќи таквите мерки обично се бараат при страв од насилство. Ставрев, според текстот, оценил дека е потребна непристрасна проверка и дека фактот што училиштата застануваат зад конзулот е значаен.

Наводи за 24 мај и тензии

Во текстот се наведува дека Даниела Михајлова смета оти тензии меѓу конзулот и МБУ не се поврзани само со запрената субвенција, туку започнале порано, при што, според неа, училиштето сакало да го „присвои“ 24 мај, додека дипломатскиот претставник сакал одбележувањето да биде празник за целата заедница. Се посочува дека, пред доаѓањето на Станков во Чикаго, МБУ организирало манифестација за 24 мај околу едно американско училиште поради можноста да се соберат повеќе луѓе.

Во написот се пренесуваат и дополнителни тврдења на Михајлова дека појавите довеле до влошување на односите во заедницата и дека претходно постоеле повеќе училишта и културни организации без противставување.

Наводи за „црна кампања“ и притисок на социјални мрежи

Според разговорите на Actualno.com со директори и претставници на заедницата, во текстот се наведува дека МБУ водело кампања не само против конзулот Станков и против други бугарски училишта, туку и против бугарски ресторани и други бизниси. Михајлова изјавила дека, во контекст на случајот со субвенцијата, од МБУ испраќале мејлови до родители да не веруваат на никој друг освен на нивниот борд, а во еден препратен мејл, според неа, се тврдело дека ниту едно друго училиште во Чикаго не е лиценцирано.

Во текстот се наведува дека, според соговорници, вакви кампањи се случувале и претходно, со тврдења насочени кон различни модели на управување со училиштата и со агресивни промотивни активности. Претставник на заедницата, кој побарал анонимност, се цитира дека МБУ имало агресивна политика и користело агресивен јазик за да привлече деца од други училишта. Радослав Ставрев, според написот, изјавил дека, според она што го слушал од многу луѓе, критичарите кон МБУ биле остро напаѓани на социјалните мрежи, при што навел и пример со кампања против основоположничката на БНУ „Џон Атанасов“, Бојанка Иванова.

Наводи за политичка поврзаност

Во текстот се посочува дека Михајлова обрнала внимание на можен политички елемент и наводна поврзаност со партијата „Републиканци за Бугарија“ на Цветан Цветанов. Actualno.com наведува дека финансискиот директор на МБУ, Љубомир Крулев, бил меѓу основачите на партијата. Во локалната заедница, според написот, се зборувало за МБУ како „инкубатор на кадри“ на партијата, при што како факт повторно се наведува улогата на Крулев како коосновач.

Радослав Ставрев, според текстот, изјавил дека не ги познава деталите и дека секој има право да основа партија и да биде дел од неа, но дека за него поголем проблем е кампањата против конзулот и дека, според него, тоа доведува до поделби во заедницата.

Како извор во написот е наведено: „Официјален сајт на МБУ“.

Споменување на Иван Анчев и Иво Сиромахов

Во текстот се наведува дека Михајлова посочила уште две лица кои се огласиле за случајот — поранешниот конзул Иван Анчев и Иво Сиромахов. Се наведува дека Анчев го нападнал Станков уште на почетокот на мандатот поради намачкано бугарско знаме на плоштад во Чикаго, а потоа, според текстот, се покажало дека за знамето не одговара конзулот, туку американската општина.

Михајлова, според написот, тврдела дека Анчев учествува во партијата „Републиканци за Бугарија“ и дека по завршувањето на мандатот привлекол членови од бордот на директорката, изразувајќи сомнеж за причините за неговата активна поддршка на МБУ. Во текстот се наведува и став дека, според Михајлова, МБУ не го прифаќало Станков затоа што, како што тврди, тој не го „аплодирал“ училиштето за сè, за разлика од Анчев.

Ставрев, според текстот, изјавил дека можно е МБУ да имало силна поддршка од претходниот конзул и дека можеби им недостига таа врска, но дека, според него, Станков си ја завршил работата како што треба, бидејќи се работи за државен ресурс.

Во написот се наведува дека во биографијата на Анчев е посочено дека од 2012 до 2016 година бил задграничен претставник на бугарското МВР за САД и дека бил назначен во период кога Цветан Цветанов бил министер за внатрешни работи. Се наведува и дека Цветанов во 2017 година упатил повик за донации за училиштето во Чикаго, со наведени примери: ТУК и ТУК.

Реакции на социјални мрежи и прашањето за „смирение“

Михајлова, според текстот, изразила недоумица зошто Иво Сиромахов земал став по случајот, бидејќи, според неа, тој и други луѓе од Бугарија кои реагираат не се запознаени. Во написот се наведува дека медиумот добил информација дека Сиромахов ќе ја претстави својата нова книга токму во МБУ во Чикаго и дека има заедничка фотографија на социјалните мрежи со директорката, како и дека од негови статуси на „Фејсбук“ се гледало дека сака конзулот Станков да биде вратен во Бугарија. Во текстот се наведува дека и други бугарски инфлуенсери се ангажирале и го поддржувале МБУ.

Во написот се цитира директорка која побарала анонимност дека очекува дека „многу тешко ќе се извинат“ од МБУ поради тоа што одлуките се носат колективно во голем борд. Михајлова, според текстот, изјавила дека не може да каже кое е решението, но дека читала оти министерот бара повлекување на обвинувањата и дека тоа го смета за разумно.

Во текстот се наведува дека на официјалната веб-страница на училиштето има отворено писмо во кое, со црвени и големи букви, се обвинува бугарскиот конзул за разединување на заедницата, при што се посочува дека постои петиција која го осудува предизвиканото разединување. Како извор се наведува: „Екранска снимка сајт МБУ“.

Предлог за промена на политиката за финансирање

Во завршниот дел од текстот се наведува дека Радослав Ставрев изнел идеја да се преиспита политиката за финансирање на неделните училишта за да се избегнат слични проблеми. Според него, субвенцијата треба да се намали или да се укине, затоа што, како што изјавил, луѓето во САД имаат повисок животен стандард и би можеле да си дозволат повисоки такси, а средствата би можеле да се користат за други потреби во Бугарија, како на пример за греење во училишта. Ставрев, според написот, изјавил дека во периодот кога имало само две училишта работата одела поинаку, со доброволна основа и покривање на наемот преку родителски такси, а дека по воведувањето на финансирањето започнало отворање на повеќе училишта, кое, според него, добило карактеристики на бизнис, при што навел дека дел наставници, според неговите зборови, „одземаат“ деца од други училишта.