(Видео) Бугарскиот писател, обвинет во големобугарски шовинизам, кој ги помина своите последни денови во манастир

Светозар (Светлозар) Акендиев Димитров, познат во литературните кругови како Змеј Горјанин, е роден во Русе на 11 јануари 1906 година во семејство на чиновници. До 1930 година работи како службеник во општинското земјоделско стопанство и во печатницата „Учител“, а подоцна станува сметководител во Дирекцијата „Храноизнос“ во Софија. Во 1942 година накратко работи како цензор во Дирекцијата за печат при Министерството за надворешни работи и вероисповеди, по што целосно ѝ се посветува на книжевната дејност.

По 1944 година е прогонуван поради своите погледи и интересот кон националната историја. Народниот суд го обвинува за „великобугарски шовинизам“, а во 1945 година е осуден на една година затвор. Неговите книги се внесени во „Списокот на фашистичка литература“ и повлечени од библиотеките. И покрај притисоците, тој одбива јавно покајание, изјавувајќи:
„Та токму тие најдобро знаат дека никогаш не сум спречил ничиј труд да излезе. Зошто да декларирам нешто што е факт.“

Литературната дејност ја започнува во 1923 година со ученички стихови, објавувани во списанија и весници како „Ученическа мисъл“, „Хиперион“, „Зора“ и други. Автор е на над 50 книги – раскази, романи, поезија и дела за деца. Меѓу позначајните се „Бачо Киро“, „Дунавот тече“, „Силата на робовите“, „Кнез Иван Кулин“ и „Ѕвезда керванџијка“. Пишува и религиозна и духовна поезија, како збирките „Пред празникот“, „Православие“ и „Ноќ и ден“.

Негови блиски пријатели се Елин Пелин, Александър Балабанов, Фани Попова-Мутафова и други истакнати културни дејци. Освен литературата, се занимава и со резбарство, создавајќи дрвени модели на куќи, манастири и пастирски стапови.

Последните години од животот ги минува во манастирот „Седумте престоли“ кај Елисеjна. Умира под неразјаснети околности на 25 август 1958 година. Погребан е во дворот на манастирот, до својот пријател, игуменот Христофор Клопов.

По неговата смрт, сопругата Соња Горјанин се обидува да го врати неговото дело во културната меморија. На гробот е поставена плоча со неговиот стих:

„Душата ми копнее по тишина,
срцето ми чука без престан за мир.
Го повикува гордата Стара Планина
и манастирот згушен во неа.“