Нови технологии ќе помагаат во следењето на снежната покривка и ризикот од лавини на Рила, Пирин и Витоша во Бугарија
Бугарската лавинска асоцијација (БЛА) ги обнови своите дигитални системи пред почетокот на зимската сезона и воведува нови алатки за анализа на снежната покривка и процена на терените изложени на лавини. И во сезоната 2026/2027 организацијата ќе ги следи снежните услови на три клучни локации — Витоша, подрачјето на Седумте Рилски Езера и Банско на Пирин, јавува БГНЕС.
„Современите алатки, модели и технологии овозможуваат многу подобро и поажурно следење на снежната покривка и условите за појава на лавини“, изјави претседателот на БЛА, Красимир Стојанов. Според него, обновувањето на системите ќе придонесе за попрецизно следење и анализа на лавинската состојба во текот на зимата.
Една од новините е експерименталната верзија на моделот SNOWPACK за подрачјето на Банско. Тој ги пресметува промените во снежната покривка и ги следи развојот и структурата на одделните снежни слоеви. Податоците се ажурираат двапати дневно — во текот на ноќта и во 10 часот, по мерењата на терен.
Моделот ќе ја пресметува состојбата на снегот на седум локации во подрачјето на Банско — на полигонот на 2.220 метри надморска височина и на падините на Тодорка, Чашата, Џамџиеви Скали и Палашица. За секоја локација, снежната покривка се моделира слој по слој од почетокот на сезоната. Системот сè уште е во експериментална фаза и допрва ќе се усовршува.
На веб-страницата на асоцијацијата веќе е достапна и алатката ATES, која проценува во колкава мера одреден планински терен ги изложува луѓето на опасност од лавини. Додека SNOWPACK ја анализира состојбата на снегот, ATES се фокусира на особеностите на теренот и неговата потенцијална изложеност на лавини.
Обновени се и главната веб-страница на БЛА — avalanche.bg, како и платформата report.avalanche.bg, преку која набљудувачите внесуваат лавински билтени, предупредувања и податоци од лавинските полигони. Развиените решенија се усогласени со методологијата на Европската служба за лавински предупредувања (EAWS).
Асоцијацијата работи и на поврзување на своите информациски системи со системите на партнери и платформи за планинска безбедност, метеоролошки информации и туризам. Интеграцијата со одморалиштето на Витоша веќе функционира, а работата на поврзувањето со Банско, Windy и Hiker.bg продолжува.
Во текот на есента, тимот на БЛА извршил и детално 3Д-снимање со дрон на дел од Витоша — од свиокот кај Капакливец до подрачјето на Први Резен. Снимките ќе послужат како основа за идни тестирања на автоматизирано мерење на насобраниот снег преку споредување на есенските и зимските снимки.
