Војна на дронови: Како се модернизираат способностите на бугарската армија

Војната во Украина покажа дека дроновите веќе се неизоставен дел од вооружувањето на една армија. Во Втората механизирана бригада во Стара Загора, дроновите веќе се неизоставен дел од секојдневието.

„Во поглед на операторите немаме проблеми. Имаме доволно дронови за обуката и за задачите поставени пред бригадата. Лично за мене, како командант на бригадата, колку повеќе дронови и други средства имам на располагање, толку подобро“, вели бригадниот генерал Мирослав Костадинов, командант на Втората механизирана бригада во Стара Загора, пренесува БТВ.

Искуството се црпи најмногу од војната во Украина, каде што исходот од битките често го решаваат дроновите. А зад секој од нив стои тим од обучени оператори. Такви веќе има и во Бугарската армија, а професијата се покажува како привлечна првенствено за младите луѓе.

„Има доволно интерес за работните места поврзани со користењето дронови. Тоа се нови технологии, кои даваат повеќе можности. Според мене, дроновите се средство што во моментов ни дава многу поголеми можности за извршување на задачите. Но никој не може да го замени човекот“, посочува бригадниот генерал Мирослав Костадинов.

Основната улога на дроновите со кои располага Бугарската армија е извидување, корекција на артилерискиот оган, обезбедување на границите и, пред сè, зачувување на животите на војниците.

Арсеналот на беспилотни летала опфаќа лесни тактички извидувачки летала и индустриски платформски системи DJI Matrice, маневарски FPV-дронови, како и нова муниција што кружи над бојното поле, односно таканаречени дронови камиказе.

„Овој систем овозможува да се дејствува во длабочина без непосреден ризик за екипажот. Беспилотната муниција што кружи над бојното поле овозможува погодување цели во длабочина во различни услови. Екипажот се состои од тројца луѓе — оператор на копнената станица, оператор на корисниот товар и еден механичар. Според она што го набљудуваме на светско ниво, армија без способности за користење беспилотни летачки системи е апсолутно неефикасна“, вели капетанот Димо Димов, командант на Третата батерија во воената единица 36540 во Асеновград.

Пред да го пуштат дронот во вистински лет, операторите поминуваат многу време на симулатор, бидејќи секој погрешен чекор во реалноста значи уништена техника.

„Во реални борбени дејства, дроновите служат за извидување и подобро е да ги користиме нив отколку да испраќаме војници. За тоа навистина се потребни многу тренинг, голема самоувереност и прецизност, бидејќи FPV-дроновите немаат систем за стабилизација и лесно можат да се урнат, да паднат“, вели поручникот Радомир Јулијанов, командант на вод за беспилотни летала.

„Постојано читаме, постојано се информираме за нови видови дронови. На симулаторот на кој тренираме, а кој многу верно го доближува вистинскиот лет, ги стекнуваме вештините и способностите што ни се потребни за да добиеме самоувереност“, вели помладиот водник Пењо Христозов, оператор во извидувачки вод на 31. механизиран баталјон.

„Јас лично сум играл слични игри, но ова е поинаку, сосема поинаку. Чувството на терен е многу поразлично. Условите не можат да бидат исти како во видеоигра. Главниот фактор се временските услови“, вели војникот Недјалко Георгиев, помлад оператор во 31. механизиран баталјон.

Голема предност на новата генерација војници е тоа што израснале со компјутерските технологии.

„Младата генерација, која има искуство со видеоигрите, многу полесно се снаоѓа — тие се запознаени со џојстиците и компјутерите. Јас лично сам ги склопувам дроновите, ги лемам и ги програмирам според маневрите што ќе ги изведувам. Во оваа фаза, дроновите се иднината — користиме технологија, а ги чуваме нашите луѓе. Човечкиот живот е на прво место“, вели капетанот Божик Шкуртов, началник на одделението за комуникациски и информациски системи во 20. моторизиран артилериски дивизион.

Технологиите на дигиталното бојно поле се менуваат од час во час. За Бугарската армија предизвикот останува не само да ги следи светските трендови, туку и постојано да ги надградува вештините на луѓето зад џојстикот — бидејќи во современиот конфликт победува оној што прв ќе види.