Бугарија ќе го развива домашното производство на оружје и воена опрема преку трансфер на технологии

Бугарија треба да ги развива сопствените капацитети за производство на оружје и воена опрема и да се вклучи во меѓународните синџири на снабдување, наместо да остане само купувач на готови производи. Ова го изјави бугарскиот министер за одбрана Димитар Стојанов на тркалезна маса посветена на трансферот на технологии, иновациите и стратегиите во одбраната, организирана од Универзитетот за национално и светско стопанство (УНСС).

Стојанов нагласи дека за остварување на оваа цел се неопходни вистински трансфер на технологии, инвестиции во научноистражувачката дејност и поблиска соработка меѓу Министерството за одбрана, научните институции и бугарската одбранбена индустрија.

Како пример за досегашните пропусти, министерот ги посочи договорите за набавка на првите борбени авиони Ф-16, склучени во 2019 година. Во нив бил предвиден трансфер на технологии во вредност од 120 милиони долари, односно 10 проценти од вредноста на договорот, распределени во шест проекти. Досега е реализиран само еден проект, во Високото военовоздухопловно училиште.

Според Стојанов, трансферот на технологии не е бесплатен, бидејќи неговите трошоци се вклучени во цената на воената опрема и се покриваат од буџетот на Министерството за одбрана.

Како попрактичен пристап тој го посочи проектот за борбените возила „Страјкер“, кој предвидува можност за нивно склопување во Бугарија. Долгорочната цел е земјата да стане регионален центар за нивно одржување, вклучително и за возилата што ги користат други држави.

Министерот најави и значително зголемување на средствата за научноистражувачка и развојна дејност. За следната година се предвидени пет милиони лева, во споредба со само 70.000 лева пред една до две години.

„Мора да се насочиме кон приоритетите, бидејќи немаме толку многу финансиски средства за да финансираме 15 проекти. Можеме да си дозволиме еден или два проекта“, истакна Стојанов.

Тој како перспективен проект го издвои развојот на систем за спротивставување на беспилотни летала, кој комбинира противвоздушно оружје ЗУ-23 со автоматизиран систем за насочување и уништување цели.

Министерот укажа и на потребата бугарската одбранбена индустрија да премине од производство на муниција со традиционалните калибри од 122 и 152 милиметри кон стандардниот калибар на НАТО од 155 милиметри. Според него, тоа ќе овозможи поактивно учество на Бугарија во синџирите за снабдување на сојузничките земји.

Стојанов посочи дека при еден од најголемите договори за модернизација на бугарската армија, вреден 1,2 милијарди евра, не е предвидена индустриска соработка. Тој нагласи дека ангажирањето домашни компании како подизведувачи не значи автоматски и вистински трансфер на технологии.

„Нашата идеја е навистина дел од средствата да останат во Бугарија, но да зборуваме за вистински трансфер на технологии. Технологиите не треба само да се пренесуваат на бугарските компании, туку и да се развиваат во Бугарија“, изјави министерот.

Тој додаде дека Министерството за одбрана ќе продолжи да ја зајакнува соработката со научните институции и домашните производители, со цел бугарската армија да набавува повеќе современи одбранбени производи произведени во земјата.