На лагата ѝ се кратки нозете: Како Мицкоски ги извртува одлуките на Судот во Стразбур?

Деница Китанова/Актуално

„Држава што го избегнува извршувањето на бројни пресуди на Европскиот суд за човекови права во Стразбур има најмалку основа да ги коментира човековите права во Северна Македонија. Уште повеќе, не постои никаква судска одлука против државата што укажува дека ние, како Влада, ги нарушуваме или на каков било начин ги повредуваме човековите права на нашите граѓани“. Ова го изјави во саботата, на 14 ноември 2026 година, македонскиот премиер Христијан Мицкоски. Повод за неговите зборови е најавата на бугарскиот премиер Румен Радев дека има намера да разговара со генералниот секретар на Советот на Европа за односот кон Бугарите во Северна Македонија, пренесе македонскиот медиум „Фокус“.

Пред сè, против Бугарија нема „пресуди“ од Европскиот суд за човекови права, туку одлуки. ЕСЧП не изрекува пресуди бидејќи не е кривичен суд и не им суди на државите за кривични дела. Во саботата, како што веќе стана јасно, Христијан Мицкоски изјавил дека нема ниту една судска одлука против неговата држава за прекршување на човековите права.

Меѓутоа, тој повеќепати пред меѓународната заедница изјавувал дека против Северна Македонија нема ниту една неизвршена одлука на Судот за човекови права.

Со други зборови, постои противречност: еднаш Мицкоски вели дека нема, а другпат дека нема неизвршени одлуки. Што е точно? Нема никакви одлуки или има, но се извршени?

Излегува дека ниту едното ниту другото е точно.

Во 2024 година Комитетот на министри на Советот на Европа го надгледувал извршувањето на 40 одлуки на Европскиот суд за човекови права во Северна Македонија, објави БГНЕС во 2025 година.

Во 2025 година коизвестувачите Сибел Арслан (Швајцарија, SOC) и Џозеф О’Рајли (Ирска, ЕНП/CD) од Парламентарното собрание на Советот на Европа внимателно ги следеле случувањата во Северна Македонија и ја известувале комисијата на нејзините седници во јуни и октомври. За време на посетата, коизвестувачите ги повикале сите политички партии да најдат компромис за спроведување на „францускиот предлог“ преку внесување одредба за бугарското етничко малцинство во Уставот, што е услов за напредок во преговарачкиот процес за пристапување кон Европската Унија, се наведува во извештајот за напредокот на постапката за мониторинг на ПССЕ (јануари – декември 2025 година). До ноември 2026 година тоа не е направено, а нема ни чекори во таа насока.

Сепак, најверојатно Мицкоски се повикува на резолуцијата на Парламентарното собрание на Советот на Европа (ПССЕ) за завршување на постмониторингот на Република Северна Македонија во јануари годинава.

И покрај завршувањето на мониторингот, Собранието ќе продолжи да го следи развојот на состојбите во земјата во поглед на плуралистичката демократија, владеењето на правото и човековите права во рамките на своите периодични прегледи.

Меѓутоа, во истата резолуција изречно се наведува дека Собранието констатира оти над 30 одлуки на Европскиот суд за човекови права што се однесуваат на Северна Македонија сè уште не се извршени и ги повикува властите целосно и навремено да ги извршат.

Потсетуваме дека на почетокот на септември заменик-претседателката на пратеничката група на ГЕРБ-СДС, Деница Сачева, му се обрати на комесарот за човекови права на Советот на Европа, Мајкл О’Флаерти, со повик за истрага за хуманитарниот случај на Ива Михајлова – девојчето на кое властите во Република Северна Македонија десет месеци не му дозволуваа да се лекува во Бугарија.

Исто така, во септември претседателката Илијана Јотова го запозна генералниот секретар на Советот на Европа, Ален Берсе, со случајот на Ива Михајлова.

На почетокот на ноември пратеникот и член на бугарската делегација во Парламентарното собрание на Советот на Европа (ПССЕ), Стефан Арсов, испрати писмо до комесарот за човекови права на Советот на Европа, д-р Мајкл О’Флаерти, во врска со ослободувањето од обвинение на Борче Ангелов и Илија Спасески во предметот за нападот врз Христијан Пендиков во Охрид.

Згора на тоа, пред неколку дена премиерот Румен Радев изјави дека ќе има средба со генералниот секретар на Советот на Европа, за да разговара со него за продлабочувањето на проблемите на Бугарите од Северна Македонија.