Бугарија ќе ја изгради првата LOFAR-станица во Југоисточна Европа до крајот на 2026 година
Бугарија до крајот на 2026 година ќе ја заврши изградбата на првата во Југоисточна Европа набљудувачка станица на најголемиот нискофреквентен радиотелескоп во светот – LOFAR (Low Frequency Array), јавува БГНЕС.
LOFAR е паневропски проект со 52 антенски станици во осум држави: Холандија, Германија, Полска, Франција, Ирска, Латвија, Шведска и Обединетото Кралство. Во тек е проширување со нови станици во Италија и Бугарија. Централата на системот се наоѓа во Холандија.
Радиотелескопот овозможува истражувања на Сонцето и вселенското време, раната Вселена, формирањето галаксии, физиката на пулсарите, преодните радио-појави, космичките честички со ултрависока енергија и космичките магнетни полиња.
Бугарија е коосновач на LOFAR ERIC – Европски конзорциум за истражувачка инфраструктура, формиран од Европската комисија во декември 2023 година, заедно со Германија, Ирска, Италија, Холандија и Полска. Конзорциумот обезбедува отворен пристап до научни услуги за европската и светската заедница.
Надградбата LOFAR 2.0 ги подобрува можностите за набљудување и обработка на податоци преку зголемена чувствителност, пошироко видно поле и истовремено следење на повеќе насоки.
Проектот LOFAR-BG се финансира преку Националната патна карта за научна инфраструктура 2020–2027, координирана од Министерството за образование и наука.
Институт за астрономија со НАО – БАН во 2026 година ќе организира летна пракса по радиоастрономија и изградба на LOFAR-BG. Програмата е наменета за студенти, докторанти и млади научници од областа на физиката и инженерството. Практичната работа ќе се одвива во близина на Национална астрономска опсерваторија Рожен, со минимум две недели учество, теренска работа и обуки од водечки истражувачи.
